İran petrol tankerleri, Tahran ile Washington’un savaşı sona erdirmeye hazırlandığı süreçte, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda uyguladığı deniz ablukasını ilk kez aşarak geçiş yaptı.
Denizcilik istihbarat şirketi TankerTrackers’ın çarşamba günü paylaştığı verilere göre, Ulusal İran Tanker Şirketi’ne (NITC) ait Diona ve Hero2 adlı en az iki süpertanker, toplam 3,8 milyon varil İran ham petrolü taşıyarak abluka hattını geçti.
Takip şirketi ayrıca, NITC’ye ait Stream adlı geminin de son yedi haftadır İran’a giriş yapmak için beklediği Pakistan münhasır ekonomik bölgesinden ayrılarak abluka hattına yaklaştığını bildirdi.
ABD’nin deniz ablukası, Washington ile Tahran arasındaki gerilimin tırmanmasının ardından 13 Nisan’da başlatılmıştı. Dönemin ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklaması sonrası yürürlüğe giren uygulama, İran’ın Basra Körfezi ve Umman Körfezi kıyılarındaki limanları da dahil olmak üzere İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm gemileri hedef alıyordu.
Gelişme, arabulucu rolü üstlenen Pakistan’ın ve Trump’ın pazar günü İran ile ABD arasında bir barış anlaşmasına varıldığını duyurmasının ardından geldi.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada tarafların anlaşmaya vardığını ve “Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini” duyurdu.
Bununla birlikte, Lübnan Ulusal Haber Ajansı’nın Çarşamba günü İsrail’in ülkenin güneyine yeni hava saldırıları düzenlediğini bildirmesi, savaşın gerçekten sona erip ermeyeceğine ilişkin soru işaretlerini beraberinde getirdi.
Şerif, anlaşmanın resmi imza töreninin 19 Haziran Cuma günü İsviçre’de gerçekleştirileceğini de açıkladı.
Trump ise Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda haberi doğrulayarak, “İran İslam Cumhuriyeti ile yapılan anlaşma artık tamamlandı” ifadelerini kullandı.
Trump paylaşımında ayrıca, “Hürmüz Boğazı’nın ücretsiz şekilde yeniden açılmasına ve eş zamanlı olarak ABD deniz ablukasının derhal kaldırılmasına tam yetki veriyorum. Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol akmaya başlasın,” dedi.
Anlaşmanın ayrıntıları henüz netlik kazanmazken, Trump daha önce herhangi bir mutabakatın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve İran’ın nükleer silah edinmeyeceğine dair güvenceler verilmesine bağlı olacağını birçok kez dile getirmişti.
Senato Demokrat Lideri Chuck Schumer, Trump’a anlaşmayı tam metin olarak yayımlaması çağrısında bulundu.
“Trump, İran’la sözde ‘mutabakatı’ hakkında gizli bir toplantı yapmak zorunda” diye X’te yazdı. “Kongre’nin tamamını bilgilendirmek zorunda. Amerikan halkını haberdar etmek ve bu ‘mutabakatı’ kamuoyuna açıklamak zorunda.”
“Amerikalıların bu savaşın gerçekten nasıl ve ne zaman biteceğini bilmesi gerekiyor. Savaş uzadıkça her şey daha da kötüleşecek,” diye ekledi.
