Pek çok müziksever için, country müzik efsanesi Dolly Parton’un 80 yaşında hayatını kaybettiği haberinin ardından, müzik dünyasında büyük bir boşluk kaldı.
‘I Will Always Love You’, ‘Jolene’ ve ‘9 to 5’ gibi hitleriyle tanınan Amerikalı şarkıcı, söz yazarı, oyuncu ve hayırsever, kanserle “kısa süren” bir mücadelenin ardından Tennessee’nin Nashville kentinde yaşamını yitirdi.
Sanatçının ölümü, Las Vegas’taki rezidans programının iptal edilmesinin ve Mart 2025’te hayatını kaybeden, neredeyse 60 yıllık eşi Carl Dean’in ölümünün sonrasında, sağlığına ilişkin bir güncelleme paylaşmasından yalnızca birkaç gün sonra geldi.
People dergisine verdiği röportajda sağlık durumuna da değinen Parton, “Carl’la ilgilenirken daha önce pek dikkat etmediğim bazı sağlık sorunlarıyla uğraşıyorum. Sağlığımla ilgili zor dönemler geçirmedim değil. Ancak artık sosyal medyanın da etkisiyle 7/24 yaşayan bir dünyadayız ve her şey geçmişte olduğundan çok daha fazla büyütülüyor” demişti.
Parton sözlerini şöyle sürdürmüştü: “Eskiden kendimle dalga geçerek manşetlerin kraliçesi olduğumu söylerdim. Artık herhalde Sosyal Medya Yapay Zekasının Kraliçesi olduğumu söyleyebilirim! Şaka bir yana, hâlâ iyileşme sürecindeyim ama çalışmaya da devam ediyorum.”
Dolly Parton’a yapılan saygı duruşları
Ailenin yayımladığı resmi nekrolojide şu ifadelere yer verildi: “Dünyanın görebileceği kadar parlak ışıldayan, taşlı sahne kostümleri kadar ışıltılı bir hayat yaşayan Dolly, yalnızca zamansız müziği ve üretken söz yazarlığıyla değil; hepimizi ailesinden biri gibi hissettiren hazırcevaplığı, sıcaklığı ve nezaketiyle de sonsuza dek ilham kaynağı olacak.
Dolly Parton’ın mirası sevgi, şefkat ve metanetten oluşuyor. Yedi on yıla yayılan kariyeri boyunca müziği ve dünyayı daha iyi bir yer hâline getirme konusundaki sarsılmaz kararlılığıyla kuşaklar boyunca sanatçılara ve hayranlarına ilham verdi. Şarkıları her yaştan insanla yankı bulmayı sürdürecek, hayırseverlik çalışmaları ise kalıcı bir etki bırakacak.”
Gerçekten de ilham verdi. Yakın zamanda yapılan akademik bir ankette Amerika’nın en sevilen kamu figürü seçilen Country’nin Kraliçesi’ne sayısız kamuoyu figürü ve ünlü isim saygı duruşunda bulundu.
Sanatın empatiyi güçlendirerek ayrılıkları aşabildiğini gösterircesine, birçok siyasetçi de Parton’a saygılarını sundu.
Donald Trump, sanatçıyı onurlandırmak için bayrakların yarıya indirilmesini emretti ve Truth Social’da şunları yazdı: “Bu, milyonlarca insan için gerçek bir kayıp. Onun gibi biri hiç olmadı ve olmayacak. Onuruna, bu gece saat 18.00’den itibaren Amerika Birleşik Devletleri genelinde Amerikan bayrağını bir hafta süreyle yarıya indiriyorum.”
Dolly için Amerikan bayrağı yarıya indirildi
19 Ocak 1946’da dünyaya geldiği Tennessee eyaletinin her iki senatörü de sosyal medyada paylaşım yaparak ölümünü eyalet için büyük bir kayıp olarak nitelendirdi.
Cumhuriyetçi Senatör Bill Hagerty, “Tennessee, inancını, köklerini ya da Gönüllüler Ruhunu asla gözden kaçırmamış en büyük efsanelerinden birini kaybetti. [Dolly Parton] gerçek bir Tennessee hazinesiydi ve mirası sonsuza dek inancına, ailesine ve gururla evi dediği o yere duyduğu sevgiyle anılacak” dedi.
Senatör Marsha Blackburn ise şu mesajı paylaştı: “Ailemiz ve aslında tüm Tennesseeliler olarak, Dolly Parton’u kaybetmenin yarattığı üzüntüyü kelimelerin anlatması mümkün değil. Büyük devletimizi ve ülkemizi seven ikonik bir liderdi. Onun gidişi, kimsenin dolduramayacağı bir boşluk bırakıyor. Dolly, seni hep seveceğiz.”
Senatör Bernie Sanders, Parton’un müzik kariyerinin ötesindeki, hayırsever olarak yaptıklarını öne çıkardı.
Sanders, “O sadece yetenekli bir müzisyen ve söz yazarı değildi; okuryazarlık, eğitim, LGBTQ+ hakları, sağlık hizmetleri ve afet yardımı için ömür boyu mücadele veren bir hayırseverdi” dedi. “Müziği ve insanlığı milyonlarca insana dokundu. Onun eksikliğini derinden hissedeceğiz.”
Eski ABD Başkanı Joe Biden, “Kısaca söylemek gerekirse, Dolly Parton özgün bir Amerikalıydı. Milyonlar için ilham kaynağıydı” dedi. Şarkıcının kadınlar ve eşitlik için “yorulmak bilmeyen bir savunucu” olduğunu belirten Biden, dünya genelindeki çocuklara kitap sağlamaya yönelik hayırseverlik çalışmalarını da övdü.
Biden, onu “kelimenin her anlamıyla bir öncü” olarak tanımlarken, “Değerlerini, sadece ona özgü bir zarafet ve yaşama sevinciyle yaşadı” diye ekledi.
Kamala Harris, Parton’un “gerçek bir Amerikan ikonu” olduğunu paylaşırken, eski Başkan Barack Obama X’te şunları yazdı: “Dolly Parton’dan daha büyük bir etki yaratmış çok az insan hayal edilebilir. Tek odalı bir kulübede doğdu, 11 Grammy ve bir Emmy kazandı, bir iş imparatorluğu kurdu, milyonlarca çocuğun okumayı öğrenmesine yardımcı oldu ve yetmezmiş gibi, Moderna COVID-19 aşısına giden araştırmaların hızlanmasına katkı yaptı. Ne hayat ama. Michelle ve ben, Dolly’nin ailesini ve sayısız hayranını düşünüyoruz.”
Parton, 2020’de Vanderbilt Üniversitesi Tıp Merkezi’ne kendi cebinden 1 milyon dolar bağışlayarak, önemli COVID-19 aşılarından birinin (Moderna) geliştirilmesini sağlayan araştırmaların finansmanında kilit bir rol oynamıştı.
Eski ABD Başkanı Bill Clinton da Parton’a saygılarını sunarak, eşi Hillary Clinton ile uzun yıllardır hayranı olduklarını ve onu ilk kez 1974’te sahnede izlediklerini hatırlattı.
Clinton, “Dolly Parton eşi benzeri olmayan biriydi; sıradan Amerikalıların hikâyelerini dürüstlükle, alçakgönüllülükle ve yürekten anlatan büyük bir söz yazarı ve yorumcuydu” diye yazdı. “Ve özellikle okuryazarlığı teşvik etme çabalarında, her zaman karşılık vermeye inanırdı. Hillary ve ben büyük hayranlarıydık, onu ilk kez 1974’te izledik ve o müzik ile anılar için her zaman minnettar olacağız.”
Parton’un müzik ve oyunculuğun ötesine geçen çalışmaları arasında, 1988’de kurduğu ve memleketi Tennessee’deki çocukların eğitimini destekleyen kâr amacı gütmeyen Dollywood Vakfı da yer alıyordu.
Dollywood Vakfı, kendisine emanet ettiği misyonu sürdürmekten “onur duyduğunu” açıkladı.
Vakıf başkanı Jeff Conyers, yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Dolly, hayal bile edebileceğinden çok daha fazla lütufla ödüllendirildiğini sık sık söylerdi ve bu lütufların bir karşılık verme sorumluluğunu da beraberinde getirdiğine yürekten inanırdı. Bu inanç, Dollywood Vakfı’nda yaptığımız her şeye işlemiş durumda. Onu kaybetmiş olmaktan dolayı yıkılmış olsak da bize emanet ettiği misyon bugün de her zamanki kadar nettir ve onu gelecek nesillere taşıyacağız.”
Bir de Parton’un okuma-yazarlığı teşvik eden girişimi, Dolly Parton’s Imagination Library var; 1995’ten bu yana dünya genelinde 300 milyondan fazla kitap dağıttı. Babası okuma yazma bilmediği için ilham aldığı program, aile gelirine bakılmaksızın ABD, Kanada, İngiltere, Avustralya ve İrlanda’da doğumdan beş yaşına kadar olan çocuklara her ay ücretsiz bir kitap gönderiyor.
Ailesi, Dolly Parton’ın anısını yaşatmak isteyenlerin bağışlarını Dolly Parton’s Imagination Library adlı çocuk okuryazarlığı programına yönlendirmesini istedi.
Parton’ın ölümünün ardından kuruluş da çalışmalarını sürdüreceğini açıkladı. Dolly Parton’s Imagination Library, sanatçının vizyonunun “nesiller boyunca sürecek” bir miras inşa etmek olduğunu vurgularken, Parton’ın programla ne kadar gurur duyduğunu da hatırlattı. Kuruluş, sanatçının babasıyla arasındaki bağa atıfta bulunarak, Parton’ın “Babam bana, Imagination Library’nin muhtemelen hayatımda yaptığım en önemli şey olduğunu söyledi” sözlerini aktardı.
Kuruluşun açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
“Bugün dünya bizimle birlikte yas tutuyor. Yine de bundan sonra ne olacağı konusunda kendimizi eskisi kadar emin hissediyoruz. On yıllar boyunca Dolly ve Dolly Parton’s Imagination Library’nin yuvası olan Dollywood Vakfı ekibi, nesiller boyu sürecek bir şey inşa etmek için çalıştı. Öyle de olacak. Önümüzdeki çalışma hiç bu kadar anlamlı gelmemişti. O hepimizi yukarı taşırken biz de bunu gelecek nesillere taşıyacağız. Dolly, seni her zaman seveceğiz.”
Müzik dünyasından Dolly Parton’a veda
Parton’ın ölüm haberinin ardından Paul McCartney ve Céline Dion’dan Taylor Swift, Eminem ve Elton John’a kadar müzik dünyasının yüzlerce ünlü ismi country müzik ikonuna saygılarını sundu.
Sir Paul McCartney, Parton’ın ölüm haberini kabullenmenin “zor” olduğunu söyledi. McCartney, “Muhteşem yıldız Dolly Parton hayatını kaybetti ve bu çok üzücü. O olağanüstü bir kadındı” dedi.
Parton’ın “o kadar coşkulu ve hayat dolu” olduğunu belirten McCartney, “Ölüm haberini kabullenmek zor. Söz yazarlığı, şarkı söyleyişi ve hayırseverliği country müzik dünyasında eşsizdi ve Dolly’siz bir dünyada yaşamayı hayal etmek güç” ifadelerini kullandı.
McCartney ayrıca Parton’ın müziğinin değeri kadar insanlar üzerindeki etkisinin de farkında olan “son derece zeki bir iş kadını” olduğunu söyledi. Parton’ın 2023 tarihli “Rockstar” albümünde “Let It Be”yi seslendirmesini ise kendisi için “daha büyük bir onur” olarak nitelendirdi.
Céline Dion, Instagram üzerinden yaptığı paylaşımda Parton’ı “merhametli bir kalbe ve cömert bir ruha sahip, saf bir ışık” olarak tanımladı. Fleetwood Mac’in davulcusu Mick Fleetwood ise sanatçının enerjisini “çok samimi” olarak niteleyerek, hayata karşı olumlu yaklaşımının ve yazdığı şarkıların “büyük bir iyileşmeye ihtiyaç duyan dünyada yaşayacak bir miras” bıraktığını söyledi.
Süperstar Beyoncé de Parton’ı müzik endüstrisinin “barometresi” ve “Kutup Yıldızı” olarak nitelendirdi. Sanatçı, yayımladığı açıklamada Parton’ın “sanatı, yüreği, cömertliği, mizahı ve girişimciliği” için minnettar olduğunu belirterek country ikonu ile çalışmış olmaktan “onur duyduğunu” söyledi. İkili, Beyoncé’nin “Cowboy Carter” albümünde yer alan “Jolene” yorumunda birlikte çalışmıştı.
Sir Elton John, Parton’ı “eşsiz ve yeri doldurulamaz, dünyalar tatlısı kalbe sahip dev bir sanatçı” sözleriyle anarken, Joan Jett country ikonunu “eşi benzeri olmayan, fedakâr, mütevazı bir müzik dehası” olarak tanımladı.
Eminem de Rock and Roll Hall of Fame’e kabul edilmesinin ardından Parton’dan aldığı bir notu paylaşarak sanatçıya veda eden isimler arasına katıldı. Parton’la tanışma fırsatı bulamadığını belirten Eminem, kendisinin “ikon” ve “her anlamda süperstar” olduğunu söylediği sanatçıdan aldığı notun kendisi üzerinde büyük bir etkisi olduğunu ifade etti.
Bir dönem The White Stripes ile “Jolene”i yorumlayan Jack White ise sosyal medya hesabından kısa bir mesaj paylaşarak Parton’a veda etti: “Anında Azizlik.”
Taylor Swift ise Parton’ı “verdikçe veren bir armağan” olarak tanımladı. Swift’in paylaşımında şu ifadeler yer aldı:
“Dolly’siz bir dünya ne mümkün, ne gerçek, ne de doğru geliyor. Ama bu dünyadaki zamanını sonsuz cömertlikle geçirmesi ve sayısız insanın hayatını daha iyiye doğru değiştirmesi sayesinde, mirası sonsuza dek sürecek.
Gerçekten de verdikçe veren bir armağandı. Dolly, bize hem örnek alacağımız birini hem de bireyler olarak kim olduğumuzdan vazgeçmememiz için cesaret verdi. Bir şekilde dünyaya dair derslerini aynı anda hem yumuşak, hem dürüst, çoğu zaman da kahkahalarla anlattı. Hayatının bazı köşelerinde dünyaya en büyük gizemi ve fanteziyi sunmayı başarıp, önemli yerlerde ise tam bir şeffaflık gösterdi. Bir şekilde hem gerçek bir zarafet hem de gerçek bir dirençti; hepsi tek, büyüleyici bir kişide toplandı. Başkalarının yaşadığı zorluk söz konusu olduğunda yumuşacık bir kalbi, bir sanatçı olarak kendi değerini savunurken ise çelik gibi bir omurgası vardı.
Diğer tüm hayranlarıyla birlikte, bunların hepsi için sonsuz minnettarım. En soğuk kalpleri bile ısıtan melodi ve sözleri için. Dünyanın dört bir yanındaki çocukların, tıpkı onun gibi hikâyelere âşık olabilmesi için sağladığı milyonlarca kitap için. Benim gibi genç kızların da büyürken bir gün o sirke katılmayı hayal edebilmesi için yürüdüğü ipler için.
Dolly, attığım her adımda seni düşüneceğim.”
Huzur içinde uyu Dolly Parton 1946 – 2026. Seni çok özleyeceğiz.
