ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne yaptırım uygulamaya başladı. Karar, eski UCM yargıcı Navi Pillay’in Nobel Barış Ödülü’nü kazanmasının ardından saatler içinde duyuruldu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington’un Amerikalıların UCM tarafından yargılanmasına izin vermeyeceğini belirterek mahkemeyi ‘haydut’ olarak nitelendirdi. Rubio, yaptırımlarla mahkemenin kaynaklarının kesileceğini ve faaliyet yürütme kapasitesinin ciddi biçimde zayıflatılacağını söyledi.
UCM Başsavcı Yardımcısı Nazhat Shameem Khan ise yaptırım kararını kınadı. Khan, mahkemenin soruşturma ve kovuşturmalarını sürdürmeye devam edeceğini vurguladı.
Netanyahu hakkındaki tutuklama kararları
Washington’un UCM’ye yönelik tepkisinin başlıca nedenleri arasında, Reuters’a göre İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ve diğer İsrailli yetkililer hakkında çıkarılan tutuklama kararları bulunuyor. ABD yönetimi ayrıca mahkemenin geçmişte Afganistan’da görev yapan ABD askerlerine yönelik soruşturmasından da rahatsızlık duyuyor. Söz konusu soruşturma daha sonra kapatılmıştı.
2002 yılında kurulan UCM; savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım gibi suçları kovuşturmak amacıyla faaliyet gösteriyor. Mahkemenin 125 üye ülkesi bulunuyor. Avrupa Birliği ülkelerinin tamamı mahkemeye üye olurken, NATO üyeleri arasında ABD ve Türkiye UCM’nin tarafı değil.
Yaptırımlar şirketleri de etkileyebilir
Yaptırımların, mahkemeye hizmet sağlayan şirketler açısından da sonuçları olabileceği belirtiliyor. Bankalar, sigorta şirketleri ve yazılım sağlayıcıları gibi kuruluşlar, UCM ile iş ilişkileri nedeniyle baskıyla karşılaşabilir.
Mahkeme, olası etkileri sınırlamak amacıyla bazı hazırlıklar yaptı. Bu kapsamda Microsoft yazılımlarından açık kaynaklı alternatiflere geçiş ve bankacılık ile sigorta düzenlemelerinde değişiklikler gündeme geldi.
Rubio, yaptırımların müzakerelere kapıyı tamamen kapatmadığını belirterek UCM’nin tehdit olarak gördükleri adımlarını sona erdirmesi gerektiğini savundu. Üst düzey bir ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi de Hazine Bakanlığı’nın Amerikan çıkarlarını korumaya yönelik lisanslar çıkaracağını, bunun geçici muafiyetleri içerebileceğini ifade etti.
