ABD ile İran’ın barış çerçevesini dijital ortamda imzaladığı açıklanırken, dünya başkentleri sürece temkinli iyimserlikle yaklaşıyor.
ABD’den yapılan açıklamaya göre Washington ile Tahran, Ortadoğu’da barış sürecinin çerçevesini belirleyen mutabakat metnini şimdiden dijital ortamda imzaladı. ABD Başkanı Donald Trump, Başkan Yardımcısı JD Vance ve İran’ın başmüzakerecisi Muhammed Bakır Kalibaf’ın elektronik imzalarının tamamlandığı bildirildi. Anlaşmanın dijital olarak onaylandığına dair Tahran’dan henüz resmi bir doğrulama gelmezken, Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen süreç kapsamında Cuma günü Cenevre’de bir imza töreni düzenlenmesi planlanıyor. Cuma günü imzalanacak mutabakatın Ortadoğu’da barışın tesisine zemin sağlaması umut ediliyor.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran arasında barış anlaşmasına varıldığını dün duyurmuştu.
Dünyada temkinli iyimserlik hakim
Dünya başkentleri, art arda açıklamalarlarla taraflara “Hürmüz Boğazı’nın açılmasını sağlama” ve “savaşın sona erdirilmesine dönük adım atmaya kararlılıkla devam etme” çağrıları yapıyor.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, ABD-İran uzlaşısı için “Bu, çatışmanın barışçıl bir şekilde çözülmesi yolunda atılmış kritik bir adımdır” açıklamasını yaptı.
Antonio Guterres, oynadıkları yapıcı rol ile bu mutabakatın sağlanmasına katkıda bulunan Pakistan, Katar, Mısır, Suudi Arabistan, Türkiye ve diğer bölge ülkelerine de teşekkür etti.
AB’den Hürmüz Boğazı ve Lübnan çağrısı
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise yaptığı açıklamada uzlaşının memnuniyetle karşılandığını belirtmekle birlikte, “Şu anki öncelik, anlaşmanın tüm taraflarca süratle ve eksiksiz bir şekilde hayata geçirilmesidir” dedi.
“Bu anlaşma, Hürmüz Boğazı’nın derhal yeniden açılmasına olanak tanımalıdır. Seyrüsefer özgürlüğü, herhangi bir ücret olmaksızın yeniden tesis edilmelidir” beklentilerine vurgu yapan Ursula von der Leyen, bunun bölgesel istikrar ve küresel ekonomi açısından “hayati önem taşıdığını” kaydetti.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, mutabakatın Ortadoğu’da barış ve güvenliğe dair daha kapsamlı müzakerelerin önünü açtığını söylerken, “Elbette, Lübnan alevler içindeyken Ortadoğu’da barış sağlanamaz. Avrupa, tüm taraflara bir kez daha Lübnan’ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeleri ve gerçek bir ateşkesi uygulamaya koymaları çağrısında bulunmaktadır” mesajını verdi.
E4’ten “Hürmüz Boğazı” vurgulu açıklama
İngiltere, Fransa, Almanya ve İtalya’nın oluşturduğu E4 ülkeleri de, ABD ile İran arasında uzlaşının sağlandığının duyurulmasının ardından ortak bir açıklama yayımladı.
“Bu, bölgesel istikrarı yeniden tesis etmek ve küresel ekonomiyi dengelemek için bir fırsat anıdır. Şu anda ayrıntılı müzakerelerin sonuçlandırılması ve bu anlaşmanın hızlı ve kapsamlı bir şekilde uygulanması hayati önem taşımaktadır. Bu çabayı desteklemeye hazırız” denilen açıklamada, “Hürmüz Boğazı’nın koşulsuz ve sınırsız seyir özgürlüğü ile acilen yeniden açılması gerektiğine” vurgu yapıldı.
“İran asla nükleer silaha sahip olmamalıdır” ifadesinin yer aldığı yazılı açıklamada, İran’ın nükleer programı ile ilgili olarak somut ve doğrulanabilir adım atması halinde yaptırımların kaldırılacağı mesajı da verildi.
E4 ülkeleri açıklamada ayrıca ismini geçirmedikleri İsrail’e dolaylı olarak, “Lübnan’ın istikrarına, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne desteğimizi teyit ediyoruz” ifadeleri ile mesaj verdi.
Kaynak: DW Türkçe