İran ve Umman dışişleri bakanları, Şubat ayında İran’da savaşın başlamasından bu yana fiilen kapalı kalan kritik suyolu Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin aşamalı biçimde yeniden düzenlenmesini görüşmek üzere salı günü Tahran’da bir araya geldi.
Ortak açıklamaya göre, Umman Dışişleri Bakanı Badr Albusaidi ile İranlı mevkidaşı Abbas Araghchi, “ilerleme sağlanması için uygulanabilir ve pratik bir temel oluşturabilecek aşamalı bir çerçeveyi” ele aldı. Umman’ın resmî haber ajansı tarafından yayımlanan açıklamada, görüşmelerin güvenli seyrüseferin yeniden başlamasına odaklandığı belirtildi.
Önerilen çerçeve, boğazda “ortak ve geçici bir seyrüsefer koridoru” oluşturulmasını ve suyolundaki mayınların temizlenmesi için ortak bir proje yürütülmesini kapsıyor.
Açıklamada, ilerleyen müzakerelerde kalıcı bir seyrüsefer koridorunun ve boğazın gelecekteki yönetiminin belirlenmesinin yanı sıra bilgi paylaşımı, trafik yönetimi ve ilgili seyrüsefer ile güvenlik hizmetlerinin sağlanmasına yönelik bir mekanizma oluşturulmasının ele alınacağı kaydedildi.
Albusaidi, X hesabındaki paylaşımında, “Hürmüz Boğazı için geçici bir koridoru yakında açıklayacağımızı umuyorum,” dedi. Ummanlı bakan, iki ülkenin kalıcı bir çözüm ve boğazın kim tarafından yönetileceğine ilişkin anlaşma üzerinde de çalışacağını belirtti.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, Umman Körfezi’nden Basra Körfezi’ne girecek deniz trafiği için oluşturulacak geçici rotanın tamamen İran karasularından geçeceğini söyledi. Çıkış rotasının ise hem İran hem de Umman karasularından geçeceğini belirtti.
Gharibabadi, İran ile Umman’ın 30 ila 60 gün içinde yeni görüşmeler gerçekleştireceğini de sözlerine ekledi.
Görüşmeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın Washington ile Tahran arasında Hürmüz Boğazı konusunda yürütülen görüşmelerin “önüne çıkması” hâlinde Umman’a saldırı düzenlemekle tehdit etmesinden bir hafta sonra yapıldı.
ABD ile İran arasında haziranda imzalanan mutabakatın süresi dolarken Trump, pazartesi günü Fox News’e verdiği röportajda, “Umman önümüze çıkarsa onları bombalarla yerle bir ederiz,” dedi. Trump’ın tehdidi Fox News muhabiri tarafından aktarılmıştı.
Trump’ın İran ile Umman arasında varılan uzlaşmayı kabul edip etmeyeceği henüz bilinmiyor.
Pakistan ordusunun açıklamasına göre İran Cumhurbaşkanı ve diğer üst düzey yetkililer, boğazdaki durumu İran’daki savaşı sona erdirmeye yönelik müzakereleri yeniden başlatmak için Tahran’a gelen Pakistan heyetiyle de görüştü. Heyet, temaslarının ardından salı günü İran’dan ayrıldı.