7-9 Temmuz tarihleri arasında başkent Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi sona ererken, bazı liderler bölgesel temasları sürdürmek üzere seyahate devam ederken, bazıları ülkelerine döndü.
Liderler zirveyi son derece önemli kararlar alarak noktaladı. Bunlar arasında Çin’in NATO’nun tehdit kapsamından çıkarılması, ülkelerin 50 milyar doların üzerindeki savunma anlaşmalarına katılması, Ukrayna’ya 70 milyar euro değerinde askeri yardım sağlanması ile İran’ın asla nükleer silaha sahip olmaması gerektiği ve Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer serbestisine tam saygı göstermesi yönünde çağrı yapılması gibi kararlar yer aldı.
Bunun yanı sıra ABD Başkanı Donald Trump, zirve boyunca yaptığı açıklamalarla küresel siyasetin en krizli konularını daha da kızıştırdı. Tek bir günde yaptığı açıklamalarda Trump, Grönland’ı satın alma isteğini yineledi, İspanya ile ticari ilişkileri koparma tehdidinde bulundu ve İran ile ateşkesi iptal ettiğini söyledi.
Gazetecilere ve aktivistlere yönelik geniş çaplı gözaltılar, sokakların kapatılması ve diğer olağanüstü önlemlerin damga vurduğu zirvede pek çok sansasyonel an da yaşandı.
Sosyal medyada viral olan o anlar, dünyanın dört bir yanından liderin diyaloglarını ve davranışlarını içeriyor. Euronews Türkçe, zirvenin en çok konuşulan detaylarını derledi:
1. Trump’ın gafları: ‘Japonya İslam Cumhuriyeti’
ABD Başkanı’nın gafları, dünyanın dört bir yanından zirveyi takip eden medya mensuplarının en çok konuştuğu anlardan oldu.
Bir konuşmasında Trump, İran ile Japonya’yı karıştırarak şu ifadeleri kullandı: “Dün Japonya İslam Cumhuriyeti tarafından 111 füze atıldı.”
Ukrayna Lideri Volodimir Zelenskiy ile bir diyaloğunda ise Trump, Zelenskiy’yi Rusya Lideri Vladimir Putin ile karıştırdı. Diyalog esnasında basın mensuplarına Zelenskiy’yi işaret ederek “Putin’e bir sorunuz var mı?” dedi.
Trump ayrıca, NATO Zirvesi’nin kapanışında yaptığı konuşmayla da gündem oldu. Zirveyi değerlendirirken Trump, “Odadaki sevgiyi görmeliydiniz. Yetişkin devlet başkanları gelip beni sevdiklerini söyledi. Muhtemelen bir şeyler koparmak için bana ulaşmaya çalışıyorlar,” ifadelerini kullandı.
2. Meloni-Trump gerilimi: Soru üzerine bardağı kafasına dikti
Trump’ın zirve öncesinde İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile atışmasının yankıları da toplantının atmosferini etkiledi.
Kısa süre öncesine kadar Meloni, ABD Başkanı’nın Avrupa’daki en yakın müttefiklerinden biri görülüyordu. Ancak İran savaşı sırasında İtalya, ülkedeki ABD üslerinin kullanımına sıcak bakmayınca tablo değişmişti. 15-17 Haziran’da Fransa’da yapılan G7 zirvesi sonrası Trump, Meloni’nin kendisiyle fotoğraf çekilmek için “yalvardığını” söylemiş, “Yapmazdım ama acıdım” demişti. Meloni ise bu iddiayı yalanlamıştı. Daha sonra, sosyal medya platformu Truth Social’da, geçen ayki G7 zirvesi sırasında Meloni’nin kendisine hayranlıkla bakar gibi göründüğü bir fotoğrafı paylaşan Trump, mesaj olarak “Uzaklaştırma emri gerekiyor,” diye yazmıştı.
İki lider arasındaki gerilim NATO Zirvesi’nde de hissedilirken, bir basın mensubu, İtalya liderine “Başkan Trump ile olan ilişkinize yaptığınız siyasi yatırımdan pişman mısınız?” diye sordu. Meloni’nin bu soru üzerine kürsüdeki bir bardak suyu kafasına dikmesi dikkat çekti. Suyu içtikten sonra Meloni, “Hiçbir şeyden pişman değilim,” dedi.
3. Macron’un gözlükleri
Zirveye damga vuran şeylerden biri de Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un gözlükleri oldu. Macron’un zirve sırasında ve sonraki temaslarında gözlüklerini hiç çıkarmaması özellikle sosyal medyada çok konuşuldu.
Fransız basını, Macron’un gözünde subkonjonktival kanama olduğunu ve bu nedenle gözlük taktığını yazdı. Uzmanlar bu rahatsızlığın genellikle günler içinde kendiliğinden geçtiğini ve ciddi bir hasar bırakmadığını söylüyor.
Macron’un sabah koşusu için Ankara’da park çevresi ve yollarının kapatılması da tartışma yaratmıştı. Sosyal medya kullanıcıları, koşu için alınan geniş güvenlik önlemlerine tepki göstermişti.
4. Edi Rama’nın ayakkabıları
Arnavutluk Başbakanı Edi Rama’nın takım elbise altına giydiği beyaz spor ayakkabılar da zirvenin çok konuşulan unsurlarından biri oldu.
Özellikle liderlerin toplu fotoğraf çekimi sırasında NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin Rama’nın ayakkabılarını Trump’a göstermesi dikkatleri çekti.
5. Belçika Savunma Bakanı’nın ‘Atatürk’ pozu
Belçika Savunma Bakanı Theo Francken’in Atatürk portresi ve Türk bayrağının bulunduğu salonda çekilen fotoğrafı sosyal medyada eleştiri topladı. Francken, söz konusu fotoğrafı “Tekrar merhaba güzel Türkiye’m ve kadim dostum Mustafa Kemal Atatürk” notuyla paylaşmıştı. Ancak fotoğrafta bacak bacak üstüne oturması bazı sosyal medya kullanıcıları tarafından saygısızlık olarak değerlendirildi.
Gelen eleştirilerin ardından Francken, özür dileyerek paylaşımını sildi. Sonraki gün portre önünde Atatürk’le aynı pozu vererek yeniden paylaşım yapan Francken, bu hareketiyle Türk kullanıcıların takdirini topladı.
6. Japon Bakan’ın paylaşımları
Japonya Savunma Bakanı Shinjirō Koizumi’nin zirve boyunca yaptığı paylaşımlar da çok konuşuldu.
Koizumi, İstanbul Havalimanı’nda gördüğü küçük plastik bardaklardaki suyu ilk başta mum sandığını belirterek şaşkınlığını paylaştı. Koizumi Ankara’daki NATO için yapılan yol düzenlemesini de şaşkınlıkla karşıladı. Bakanın seyahatinin pek çok ayrıntısını X hesabından düzenli olarak paylaşması da sosyal medya kullanıcılarının epey ilgisini çekti. Bir kullanıcı, “Erkek arkadaşıma mesaj atıp ne yaptığını sorduğumda beklediğim detay seviyesi,” diye yazdı.
7. Magyar’ın gezileri
NATO Zirvesi için Türkiye’ye gelen Macaristan Başbakanı Peter Magyar’ın İstanbul ve İzmit’teki tarihi mekanları gezmek için zaman ayırması da dikkatleri çekti.
Magyar, yoğun programı öncesinde İstanbul’un tarihi durakları olan Sultanahmet Camii ve Yedikule Hisarı’nı ziyaret etti. Magyar bunun ardından da, Kocaeli’nin İzmit ilçesine giderek, Macar tarihinin önemli figürlerinden Tökeli İmre adına açılan Tökeli İmre Anı Evi’ni ziyaret etti ve anıta çelenk bıraktı.
8. Danimarkalı gazeteciden Rutte’ye ‘özsaygı’ sorusu
Zirve ayrıca, Danimarkalı bir gazeteci ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte arasında yaşanan dikkat çekici bir diyaloğa sahne oldu.
Danimarkalı muhabir, Trump’ın Grönland’ı topraklarına katma söylemleri ve İspanya gibi müttefikleri hedef alan sert açıklamaları karşısında Rutte’nin sessiz kalmasını eleştirerek, bu durumun Genel Sekreter’in “öz saygısını etkileyip etkilemediğini” sordu.
Muhabir, “Donald Trump’ın Grönland’ı fethetmekten bahsettiği, İspanya gibi müttefiklere yüklendiği anlarda hemen yanında oturuyorsunuz; bunlar, ‘eski Mark Rutte’nin onaylayacağı türden şeyler gibi görünmüyor. Orada öylece oturup hiçbir şey söylemediğinizde, bu durum öz saygınızı hiçbir şekilde etkilemiyor mu?” ifadelerini kullandı.
9. Trump’a eşlik eden şarkı: ‘Şehirlere bombalar yağardı her gece’
İran’ın bombalanması talimatını NATO Zirvesi nedeniyle bulunduğu Ankara’dan veren Trump’ın, karşılama töreninde Türk liderlerle el sıkıştığı sırada piyanoda çalan şarkı dikkatleri çekti.
Sosyal medyaya yansıyan görüntülerde el sıkışma sırasında Ahmet Kaya’nın “Kum Gibi” şarkısının çaldığı anlaşıldı. Söz konusu eser, “Şehirlere bombalar yağardı her gece, biz durmadan sevişirdik” sözleriyle biliniyor.
10. Erdoğan’ın liderlere silah hediye etmesi
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, NATO zirvesi sırasında liderlere özel üretim tabancalar hediye etmesi de dikkatleri çekti.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın ziyaretini takip eden BBC muhabiri Chris Mason hediye tabancada mermi bulunduğunu da aktardı. Tabancanın üzerine Keir Starmer’ın isminin işlendiği belirtildi. Erdoğan liderlere hediye ettiği işlemeli tabancaların ihracat kontrollerini de sınırda sorun çıkmaması için kaldırdı.
11. Trump-Zelenski diyaloğu: ‘Moskova’ya gider miydin?’
Zirve sırasında Trump ve Zelenskiy basın mensuplarının sorularını birlikte yanıtladı. İki liderin diyaloğu sırasında Zelenskiy’nin yaptığı bir espri muhabirleri güldürdü.
Diyalog şu şekildeydi:
Trump: Putin, “Moskova’da görüşmeyi çok isterim” dedi. Zelenskiy’in Moskova’ya gidip gitmeyeceğini bilmiyorum. Belki gider. Moskova’ya gider miydin?
Zelenskiy: Zor. Orada bir sürü Ukrayna drone’u var. Tehlikeli. (Gülüşmeler)
Trump: Evet, Moskova’ya gitmek zor.