İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da E1 yerleşim projesine yönelik uluslararası tepkiler büyüyor. 2007 yılında, Güney Afrika’nın eski lideri Nelson Mandela tarafından kurulan, eski devlet ve hükümet başkanlarıyla tanınmış barış aktivistlerini bir araya getiren “The Elders” (Yaşlılar) grubu, İsrail’in “kırmızı çizgiyi aştığını” dile getirdi.
Grubun açıklamasında, uluslararası topluma da İsrail’e yaptırım uygulama çağrısında bulunuldu.
The Elders’in cuma günü yayımlanan açıklamasında, Benyamin Netanyahu hükümetinin hafta içinde E1 projesi için ihale sürecini başlatması, “uluslararası toplumun kararlılığını sınayan bir adım” olarak nitelendirildi. Açıklamada, söz konusu projenin Filistinle iki devletli çözümü fiilen imkânsız hale getirmeyi amaçlayan bilinçli bir girişim olarak değerlendirildiği de vurgulandı.
Uluslararası toplumun buna izin vermemesi gerektiği belirtilen açıklamada, “İsrail hükümeti cezasız şekilde hareket etmeyi sürdüremez” ifadesine yer verildi.
Nobel ödüllü isimlerden ortak çağrı
Açıklamayı imzalayanlar arasında Kolombiya’nın eski Devlet Başkanı ve Nobel Barış Ödülü sahibi Juan Manuel Santos, Kongolu doktor ve Nobel Barış Ödülü sahibi Denis Mukwege ile Liberya’nın eski Cumhurbaşkanı ve Nobel Barış Ödülü sahibi Ellen Johnson Sirleaf de yer alıyor.
Ortak açıklamada, “Yasa dışı E1 inşaatının durdurulması ve hem İsraillilerin hem de Filistinlilerin güvenlik ve barış yönündeki meşru beklentilerinin korunması için mevcut tüm araçlar devreye sokulmalıdır” ifadeleri kullanıldı.
Almanya yaptırımları reddetmiyor
İkinci Dünya Savaşı sırasında işlenen Yahudi Soykırımı nedeniyle İsrail ve Yahudi halkına karşı tarihî sorumluluk taşıdığını her fırsatta vurgulayan ve şimdiye kadar Netanyahu hükümetine yönelik eleştirilerde birçok ülkeye kıyasla daha temkinli bir tutum izleyen Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul da, İsrail hükümetinin son açıklamaları ve yerleşim planları karşısında daha kararlı adımlar atılması gerektiğini söyledi.
Wadephul, Neue Berliner Redaktionsgesellschaft (Yeni Berlin Yayın Topluluğu) medya grubuna verdiği demeçte, İsrail’e yönelik yeni yaptırımların artık tabu olarak görülmemesi gerektiğini ifade etti.
Avrupa Birliği’nin (AB) daha önce bazı İsrailli yerleşimci örgütlerine yaptırım uyguladığını hatırlatan Wadephul, Almanya’nın bu yaptırımları desteklediğini ifade etti. Alman Bakan, özellikle Filistinlilere yönelik açıklamaları tepki çeken İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı İtamar Ben-Gvir’e yönelik yaptırımların da tartışılacağını belirtti.
Ben-Gvir, birkaç gün önce Gazze’deki bazı insanların yaşamayı hak etmediğini savunmuş, Filistin topraklarında her gece 30 ila 40 kişinin “hedefli şekilde etkisiz hale getirilmesini” iddia etmişti.
Wadephul, bu açıklamaları sert sözlerle eleştirerek, “Bunlar kabul edilemez ifadeler. Alman hükümeti bunu kabul etmiyor” dedi.
Almanya’nın uluslararası hukuk temelindeki tutumunu İsrail’e karşı da sürdürdüğünü savunan Wadephul, İsrail hükümetinin Batı Şeria’daki E1 yerleşim planlarını da eleştirdi. “İsrail’in Filistin topraklarındaki yasa dışı yerleşim faaliyetlerini kınıyoruz” diyen Wadephul, Batı Şeria’daki yerleşimlerin genişletilmesine karşı olduklarını da belirtti.
Almanya, Fransa, İngiltere ve İtalya da Perşembe günü yayımladıkları ortak açıklamada İsrail’e E1 yerleşim projesini durdurma çağrısı yapmıştı. Dört ülke, İsrail hükümetinden planları derhal geri çekmesini ve Batı Şeria’daki yerleşimlerin genişletilmesine son vermesini talep etmişti.
Yahudi cemaati de tepki gösterdi
Almanya Yahudiler Merkez Konseyi Başkanı Josef Schuster de, hafta içinde yaptığı açıklamada, İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir’in Gazze’de “her gece 30 ila 40 Filistinlinin” öldürülmesi gerektiği yönündeki sözlerini sert bir dille eleştirmişti.
Ben-Gvir’in açıklamalarının “insanlık dışı” olduğunu belirten Schuster, bu sözlerin “Yahudi değerleriyle taban tabana zıt olduğunu ve İsrail’in itibarına zarar verdiğini” vurgulamıştı.
Aşırı sağcı İsrailli bakana Almanya’da hem hükümet hem de muhalefet partilerinden tepki gelirken muhalefetteki Sol Parti İsrail’e tüm silah ihracatının durdurulması çağrısında bulunuyor.
*
Kaynak: DW Türkçe