ABD Başkanı Donald Trump, perşembe günü yaptığı açıklamada, bir pilotun İsrail’e giden flydubai uçağına yönelik saldırısıyla İran’ın bağlantılı olduğunun tespit edilmesi halinde İran’ın “çok ağır şekilde vurulacağı” uyarısında bulundu.
Bir gün önce yaşanan olayda yolcular, uçağın düşmesini önlemeye yardımcı olmuş, uçak Suudi Arabistan’a acil iniş yapmıştı. Uçağın çoğunluğu İsrailli yolculardan oluşan kafilesi daha sonra ülkelerine götürülmüş ve kahramanlar gibi karşılanmıştı.
Trump’ın açıklaması, Birleşik Arap Emirlikleri’nin olayın terörizmle bağlantılı olup olmadığını araştırmak üzere soruşturma başlattığı ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun şüphelinin “İslamcı radikal ideoloji doğrultusunda yoğun bir beyin yıkama sürecinden geçtiğini” söylediği sırada geldi.
Trump, Beyaz Saray’da gazetecilerin Dubai’den Tel Aviv’e giden uçakta yaşanan olayda İran’ın rolü olup olmadığı yönündeki sorusu üzerine, “Duyduklarıma dayanarak cevabın evet olduğunu söyleyebilirim ancak şu anda bunun üzerinde çalışıyoruz,” dedi.
ABD’nin olaydan İran’ı sorumlu tutması halinde misillemede bulunup bulunmayacağı sorusuna ise Trump, “Oh, çok ağır şekilde vurulacaklar, endişelenmeyin,” yanıtını verdi.
Trump’ın bu tehdidi, ABD’nin bölgedeki askeri varlığını daha geniş kapsamlı şekilde artırdığı bir döneme denk geldi.
Axios, Washington yönetiminin olası bir İran misillemesine karşı kritik enerji tesislerini korumaya yardımcı olmak amacıyla kısa süre önce Suudi Arabistan ve Katar’a ilave Patriot hava savunma sistemleri konuşlandırdığını bildirdi.
ABD merkezli haber sitesi ayrıca USS Theodore Roosevelt uçak gemisi ve ona bağlı taarruz grubunun Orta Doğu’ya doğru ilerlediğini, grubun bölgede halihazırda bulunan iki diğer ABD uçak gemisi taarruz grubuna katılabileceğini aktardı.
Olası saldırının nedeni konusunda spekülasyonlar sürerken, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan, kabinde yaşanan olayların seyrini aydınlatmaya çalıştı.
Suudi Arabistan, yardımcı pilotun perşembe günü “Emirlik güvenlik ekibi” eşliğinde BAE’ye gönderildiğini açıkladı. Ülkenin yürüttüğü ilk soruşturmada, yardımcı pilotun uçağın kaptanına saldırdığı tespit edildi.
İddiaya göre saldırının ardından uçağın kontrolünü ele geçirmek için mücadele yaşandı ve uçak Suudi Arabistan’a acil iniş yaptı. Yolcular daha sonra başka bir uçakla İsrail’e götürüldü.
‘Radikal ideolojik yönlendirme’
Netanyahu, “Fox & Friends” televizyon programına yaptığı açıklamada, ayrıntı vermeden, “İslamcı radikal ideolojik yönlendirmeye maruz kaldığını biliyoruz,” dedi.
Netanyahu, “Saldırgan kabin ekibine ‘Beni öldürün, beni öldürün’ diye sesleniyor,” ifadelerini kullanarak, “intihar eğiliminde olduğu açıktı” dedi.
Netanyahu’nun açıklamaları, BAE Başsavcısı’nın soruşturma kapsamında olayda “terör eylemi veya terörist bir amaç” bulunup bulunmadığının araştırılacağını açıklamasının ardından geldi.
Netanyahu, soruşturmayı BAE’nin yürüteceğini, İsrail’in ise soruşturmaya katılacağını söyledi.
Yardımcı pilotun Umman vatandaşı olduğunu belirten Netanyahu, İsrail’in söz konusu kişinin ülkeye uçuşlarda görev yapmak üzere nasıl onay aldığını araştıracağını ifade etti.
Netanyahu, Fox News’e yaptığı açıklamada, “İsrail’le diplomatik ilişkisi bulunmayan ülkelerden pilotların görev yapmasını engelleyen kurallarımız var. Açıkça görülüyor ki o, bu kuralları aşmayı başarmış,” dedi.
Netanyahu daha önce, Hindistan vatandaşı kaptan Smit Machchhar ile yolcuların, ikinci pilotun kendisini bıçaklayıp uçağı düşürmeye çalışmasının ardından faciayı önlediklerini söyleyerek onları övmüştü.
Yolcular, Flightradar24 internet sitesine göre uçağın bir dakikalık sürede yaklaşık 17 bin fit irtifa kaybederek aniden dalışa geçtiği sırada kokpite doğru koştuklarını ve kontrol için bir arbede yaşandığını anlattı.
İsrailli yetkililer olayı “terör saldırısı girişimi” olarak niteledi. Ancak Netanyahu, daha önce CBS News’e verdiği röportajda, bunun arkasında bir ruh sağlığı sorununun bulunabileceği ihtimalini dışlamamıştı.
Netanyahu, bir video mesajında, “Uçuş sırasında, ülkeye yaklaşırken pilotlardan biri diğerini bıçakladı ve görünüşe göre uçaktaki herkesle birlikte uçağı düşürmeye çalıştı,” demişti.
‘Kahramanlar’
Netanyahu daha sonra Machchhar’ı “olağanüstü cesareti” nedeniyle övdü.
BAE’deki Hindistan Büyükelçisi, yaralı kaptanı ziyaret etti; büyükelçilikten yapılan açıklamada kaptanın “sağlık durumunun iyi olduğu ve hızla iyileştiği” belirtildi.
Hindistan Başbakanı Narendra Modi, kaptanı “KAHRAMAN” olarak tanımlayarak, eylemlerinin hayatların kurtarılmasına yardımcı olduğunu söyledi.
Yolcu Miryam Shira Ohayon, olay Ürdün semalarında yaşanırken uçağın “tamamen kontrolden çıkmak üzere” olduğunu söyledi.
Gazetecilere konuşan Ohayon, “İkinci pilot, kaptanı öldürmeye ve aslında uçakta intihar saldırısı düzenlemeye çalıştı,” dedi.
“Uçak gerçekten düşmek üzereydi ve ikinci pilota müdahale edip etkisiz hale getiren çok sayıda kişinin soğukkanlılığı sayesinde felaket önlendi,” diye konuştu.
Flydubai, uçuşta seyahat eden başka bir “görevli flydubai ekibinin uçağı güvenli bir şekilde indirdiğini” açıkladı ve soruşturma sürerken İsrail’e yapılan seferleri askıya aldığını duyurdu.
İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, ikinci pilota engel olarak uçağın düşmesini önlemeye yardım eden beş İsrailliye devlet nişanı vereceğini söyledi.