Türkiye ve Lübnan, elektrik şebekeleri arasındaki bağlantılar, boru hatları ve hidrokarbon alanındaki işbirliği olanaklarını ele aldı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, çarşamba günü yaptığı açıklamada, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu kapsamında Lübnan Enerji ve Su Bakanı Joseph Saddi ile görüştüğünü bildirdi. Görüşmede, bölgesel enerji arz güvenliğine katkı sağlayabilecek ortak projeler değerlendirildi.
Bayraktar, Türkiye’nin enerji altyapısı ve kaynak çeşitlendirmesi konusundaki deneyiminin, Lübnan’ın ihtiyaçları ve öncelikleri doğrultusunda somut işbirliklerine dönüştürülebileceğini belirtti.
Bakan, sosyal medya paylaşımında, “Ülkelerimiz arasında geliştireceğimiz projelerin, bölgenin enerjiye güvenilir ve kesintisiz erişimini desteklemesini, ortak refah ve istikrara katkı sunmasını önemsiyoruz,” ifadelerini kullandı.
İki bakan, 2 Eylül’de Ankara’da da bir araya gelmişti. Saddi ve beraberindeki heyetin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına yaptığı ziyarette, elektrik, petrol ve doğal gaz bağlantılarının güçlendirilmesi görüşülmüştü.
Bayraktar, Türkiye’nin enerji alanındaki deneyim ve imkânlarını Lübnan ile paylaşmaya hazır olduğunu açıklamıştı.
Lübnan elektrik sistemini yenilemeye çalışıyor
Lübnan’ın enerji alanındaki ortaklık arayışlarının arka planında, uzun süredir devam eden elektrik arzı sorunları bulunuyor.
Dünya Bankası’nın 2024 tarihli sektör değerlendirmesine göre, 2019’da başlayan ekonomik ve mali kriz, kamu elektrik şirketi Electricite du Liban’ın yakıt alımını ve altyapı bakımını zorlaştırdı.
Şebekeden sağlanan elektriğin yetersizliği, haneleri ve işletmeleri daha pahalı alternatiflere yöneltti.
Raporda, elektrik kesintilerinin dizel jeneratörlere bağımlılığı artırdığı, aynı zamanda çatı tipi güneş enerjisi ve batarya sistemlerinin yaygınlaşmasını hızlandırdığı belirtildi. Ancak bu sistemlerin başlangıç maliyetleri, finansmana erişimi sınırlı olan haneler için engel oluşturdu.
Dünya Bankası, Ekim 2024’te Lübnan’ın elektrik şebekesini iyileştirmeyi, yenilenebilir enerji kullanımını artırmayı ve sektördeki reformları desteklemeyi amaçlayan 250 milyon dolarlık bir projeyi onayladı. Banka, birbirini izleyen krizlerin elektrik sektörünün hem işleyişini hem de mali sürdürülebilirliğini zayıflattığına dikkat çekti.
Beyrut yönetiminin gündeminde, elektrik santrallerine doğal gaz sağlanması ve üretim kapasitesinin artırılması da bulunuyor.
Lübnan Kalkınma ve Yeniden İmar Konseyinin açıklamasına göre, Başbakan Nevvaf Selam başkanlığındaki bir toplantıda, kamu-özel sektör ortaklığıyla doğal gaz tedariki, sıvılaştırılmış doğal gaz için yüzer depolama ve yeniden gazlaştırma tesisi kurulması ve Deyr Ammar Santrali’nin modernizasyonu ele alındı.
Çalışmalarla üretim maliyetlerinin düşürülmesi ve elektrik arzının iyileştirilmesi hedefleniyor.
Suriye üzerinden enerji bağlantısı daha önce de gündeme geldi
Türkiye’den Lübnan’a elektrik ulaştırılması seçeneği, Ankara’nın Suriye ile enerji bağlantılarını geliştirme planlarında da yer almıştı.
Bayraktar, Aralık 2024’te yaptığı açıklamada, Türkiye’nin Suriye üzerinden Lübnan’a elektrik sağlayabileceğini belirtmişti. Bu açıklama bir seçenek olarak gündeme getirilmiş, Lübnan’a elektrik sevkiyatının başladığı duyurulmamıştı.
Türkiye ile Suriye arasındaki doğal gaz bağlantısında ise Ağustos 2025’te somut bir adım atıldı. Kilis’teki Yavuzlu Ölçüm İstasyonu üzerinden Suriye’ye gaz akışı başlatıldı.
Azerbaycan gazının Türkiye üzerinden taşınmasını sağlayan projeyle Suriye’deki elektrik santrallerine yakıt ulaştırılması amaçlandı. Bayraktar, açılışta ilk aşamada yılda 2 milyar metreküpe kadar doğal gaz ihracatı hedeflendiğini açıklamıştı.