Türkmenatör: Bisiklete binerken basket atan lider

Chris Bell & Elbek Daniyarov
BBC News & BBC Monitoring

Bir ülkenin otokakratik eğilimleriyle eleştirilen lideri, imajını nasıl değiştirebilir? Türkmenistan Cumhurbaşkanı Kurbanguli Berdimuhammedov için yanıt basit: Bisiklete binerken aynı anda basketbol oynadığın görüntüleri devlet televizyonunda yayınlat.

İnsan Hakları İzleme Örgütü’ne (HRW) göre Berdimuhammedov “dünyanın en baskıcı ülkelerinden birini” yönetiyor.

Gücünü tüm dünyaya haykırmak için farklı silahlarla poz verdiği görüntüleri devlet televizyonuna yansıyan Türkmenistan Cumhurbaşkanı, Arnold Schwarzenegger’in oynadığı ünlü film serisinden esinlenerek kendisine “Türkmenatör” adını takmıştı.

Çarşamba günü Facebook’tan paylaştığı videoda Berdimuhammedov kamuoyundaki imajını yumuşatmak adına yeni bir taktik kullandı. Bir spor salonunda çekilen görüntülerde 60 yaşındaki Berdimuhammedov’un bisiklete binerken bir yandan da elindeki topuyla basket atmaya çalıştığı görülüyor.

Telif hakkıALTYN ASYR

Ülkenin üst düzey güvenlik yetkilileri de, videoda önemli rol oynuyor. Türkmen lideri taklit eden yetkililer, bisiklet üstünde olmadan basket atıyor ancak top yine de potadan geçemiyor.

Berdimuhammedov daha sonra diğer yetkililere ağırlık kaldırmayı öğretirken görülüyor.

Saddam Hüseyin ve Kim Jong-un benzetmesi

Eski dişçi Berdimuhammedov’un hayatın içinden ve de güçlü bir lider imajı verdiği video, Facebook’ta şu ana dek 20 binden fazla izlendi.

Kullanıcılar onu Kore lideri Kim Jong-un ile Irak’ın devrik lideri Saddam Hüseyin’le karşılaştırdı.

Telif hakkıALTYN ASYR

Bazı sosyal medya kullanıcıları görüntülerle dalga geçerken, bazıları onu övdü.

Bir kullanıcı “Kendisi cumhurbaşkanı değil de peri masalında sanki. Saddam Hüseyin’in Fırat nehrini yüzerek geçtiği, altın kaplama tüfeğiyle ortalıkta gezdiği görüntüleri hatırlatıyor” ifadelerini kullandı.

Bir başkası ise, “Yeni bir spor icat edildi” diye yazdı.

Eski bir dişçinin üst düzey yetkililere ders veriyor olmasını övenler de vardı.

Berdimuhammedov kimdir?

Berdimuhammedov 2007 yılından beri Türkmenistan’ın lideri. Koltuğunu devraldığı Saparmirat Niyazov, liderliği döneminde kendi altın heykelini diktirerek halkın önünde kült bir figür olmayı amaçlamıştı.

2015 yılında Berdimuhammedov da kendi altın heykelini yaptırdı.

Şu ana kadar DJ’lik yaparken, askeri araçları sürerken, savaş uçaklarını kullanırken ve gitar çalıp şarkı söylerken televizyon ekranlarında görüldü.

2013’te bir at yarışını kazandıktan hemen sonra ise, atından düştü. Korumaları halkın arasına dalıp düşme anını görüntüleyen biri var mı diye bakındı ancak bulamadı.

Görüntüler yine de ortaya çıktı.

Şubat ayında üçüncü dönemi başlayan Berdimuhammedov, 2016’da geçirilen yeni anayasa tasarısı sayesinde yaşamının sonuna kadar cumhurbaşkanı kalabilir.

Türkmen hükümeti, liderin imajını yönetebilmek için medya ve internet erişimi üzerinde sıkı kontrol sağlıyor.