Washington ve Tahran arasındaki yüksek riskli barış görüşmelerinin ikinci turunun akıbeti belirsizliğini korurken, ABD ve İran devam eden ateşkesin sona ermesine yakın savaşa yeniden başlamaya hazır oldukları uyarısında bulundu.
Beyaz Saray, Başkan Yardımcısı JD Vance’in, ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve başkanın damadı Jared Kushner’in de yer alacağı ABD heyetine liderlik etmek üzere İslamabad’a uçmaya hazır olduğunu söyledi.
İlk olarak pazartesi günü Pakistan’ın başkentinde yapılması planlanan görüşmeler, İran’ın Orta Doğu’yu saran ve küresel piyasaları sarsan savaşı sona erdirmeyi amaçlayan görüşmelerden çekildiğini açıklamasının ardından kesintiye uğradı.
Tahran’ın geri çekilmesi kısmen ABD’nin pazar günü bir limana gitmekte olan İran bandıralı bir kargo gemisine el koymasıyla tetiklendi. ABD donanması geminin uyarılarına uymadığını ve İran limanlarına uyguladığı ablukadan kaçmaya çalıştığını söyledi.
Abluka, İran’ın 28 Şubat’ta savaşın başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı’nı kapatmasına tepki olarak geçen hafta yürürlüğe girmiş ve dünya genelinde petrol fiyatlarının hızla yükselmesine neden olmuştu.
İran, limanlarına yönelik deniz ablukasının ateşkes anlaşmasının ihlali olduğunu söylerken ABD bunu reddediyor. Trump, İran kontrol ettiği stratejik su yolunu deniz trafiğine koşulsuz olarak yeniden açana kadar ABD donanmasının bunu uygulamaya devam edeceği konusunda ısrar etti.
Trump Truth Social’daki bir paylaşımında, “Bir ‘anlaşma’ olana kadar kaldırmayacağımız abluka İran’ı kesinlikle mahvediyor. Günde 500 milyon dolar kaybediyorlar ki bu kısa vadede bile sürdürülemez bir rakam,” diye yazdı.
Tahran ayrıca, Trump’ın son birkaç gün içinde sosyal medyada yaptığı çeşitli paylaşımlarda, Washington ile bir anlaşma yapmaması halinde çatışmaları yoğunlaştırmak ve tüm ülkeyi “havaya uçurmakla” tehdit etmesinin ardından, saldırı tehdidi altında herhangi bir diplomatik çabaya girmeyi reddettiğini söyledi.
İran Meclis Başkanı Muhammad Bagher Kalibaf pazartesi günü X’te yaptığı açıklamada, “Trump, kuşatma uygulayarak ve ateşkesi ihlal ederek, kendi hayalindeki bu müzakere masasını bir teslimiyet masasına dönüştürmeye ya da yeni bir savaş çığırtkanlığını meşrulaştırmaya çalışıyor,” diye yazdı.
“Tehditlerin gölgesi altında müzakereleri kabul etmiyoruz ve geçtiğimiz iki hafta içinde savaş alanında yeni kartlar ortaya koymaya hazırlandık,” diye ekledi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) – doğrudan Ayetullah’a bağlı kendi donanmasına sahip elit bir birim – Hürmüz Boğazı’ndan izinsiz geçmeye çalışan herhangi bir gemiyi hedef alma uyarısında bulundu.
Su yolları, dünya petrol ihracatının yaklaşık beşte birinin, gazın ve gübre gibi diğer önemli maddelerin geçişini kolaylaştırıyor.
Uluslararası standart olan Brent ham petrolü salı günü varil başına 95 doların biraz üzerinde işlem gördü. Ateşkes öncesinde ulaştığı 120 dolar civarındaki rakamdan keskin bir düşüş olsa da Şubat ayı başındaki fiyatlara kıyasla yaklaşık yüzde 40’lık bir artış söz konusu.