Han Ayvaz Adıgüzel
hanayvazadiguzel@gmail.com
Demiştik ki orta beni kuvvetlendirmek için insanın üç şeyi başat tutması lazım: “Farkında ol, kıvamında ol, mesuliyeti kabul et!” Bu üç şık kuvvetli benliğin özetidir.
Farkında olmak: Anı yaşamak ve olguları doğru okuyabilme meselesidir. Hayat fark edince özümsenir. Bu söz tecrübi bir sözdür. Düşünce ne zaman başladı sorusunun cevabı “fark edince”dir. Fark ediş bir derinlik bilgisidir. Kur’an bu bilgiye “müdebbir” diyor. Yani arka planı görme!
Değerler kendiliğinden ortaya çıkmaz, o ancak fark ettiğin oranda belirir. Farkı fark etmek de ayrı bir zevktir, bir üst bilinçtir bu.
Kişi fark ettiği düzeyde iç dünyasına bir düzen verir, onu olgunlaştırır. Bu durum, kişinin kendisi olabilme başarısıdır. Fark edişler bir oluşumlar zinciridir.
Farkında olmamak kabullenecek bir yapı değildir, böyle kişilerin varlığı sorgulanır. Farkında değilim demek büyük oranda bahane aramaktır, bu da bir eksikliktir. Bu gibi kişiler işlerini başkalarına havale ederler.
Ben farkında değilim diyen bir insan kendisiyle yüzleşmelidir. Farkında değilim demek ya bir kurgudur ya da bir çöküntü.
Kıvamında olmak: Kıvam; kişilikte bu kelime çok önemlidir. Kıvamı örneklendirmek istiyorum: Kadınlar helva yapmada ustadırlar lakin bazılarının yaptığı helva dillere destan olur. Yiyenler; bu helvayı kim yapmış ellerine sağlık derler. Neden; çünkü helvaya kıvam vermiştir. Tatlı bir kızarmışlık, helvanın şirinliği, yağı, görünümü. Aslında herkes helva yapar, mesele kıvamı tutturmak.
O halde kıvamında ol. Peki kişinin kıvamında olması nasıl bir şeydir. Mesela: Toplum seni şöyle tanıyor: Diyen, gülen, dozunda espri yapan, konular üzerinde yorum yapan vb. . O halde öyle kal ve bunu daha bir üst kıvamda yürüt. Sen bunu bırakıp, deyip gülmeyen asık suratlı birisi olursan senin kişiliğin fire veriyor bilesin.
Bunun yanında eğer sen kendi halinde biri isen, çalınan bir çalgıda kalkıp hemen kaşık oyunu oynuyorsan veya müstehcen bir fıkra anlatıyorsan sende bir kıvam bozukluğu başlamıştır demektir.
Kıvam kişiliğin en mahrem yanıdır. Aslında kıvam izzetle-onurla ilgili bir meseledir. Fırsat olursa ileride bunları yazacağım.
Sorumluluğu kabul et: Sorumluluk, yani mesuliyet! Sorumluluğu kabul etmeyen bir özgür anlayış korkaklığın ta kendisidir. Sorumluluğu kabul eden insanlar, yeryüzünde Allah’ın elidir. Yani Kur’an tabiriyle “Yed’ullah!”tır. Yed, Arapça “el” demektir. Sorumluluk insan olma kazanımıdır. Özgürlüğün ve ahlakın dayandığı mukaddes bir alt yapıdır.
Sorumluluk sancısı özgür insanları sarar. Bu da hakikat aşkından doğan bir meseledir.
Sorumluluk zor dünyalardır tehlikesi de vardır değeri de vardır. Mesuliyet fikri insan adına bağlı bütün fillerin en büyüğüdür, bu bir ahittir. Tanrı ile ahitleşme!
Burada filozof İkbal’in bir şiiri aklıma geldi onu yazmak istiyorum.
“Kim Tanrı ile ahitleşmek istiyorsa Hüseyin’i tanısın.
Allah Allah, dedesi İslam’ı getirdi, torunu onu kanı ile kurtardı!”(Selam olsun Resul Muhammed’e ve onun torununa!)