Avrupa Birliği’nin (AB) iklim izleme servisi Copernicus’un verilerine göre, Batı Avrupa’yı etkisi altına alan aşırı sıcak hava dalgaları Haziran-Temmuz dönemi ortalama sıcaklık rekorunu kırarak 2022’de kaydedilen zirveyi geride bıraktı.
Copernicus ayrıca, geçtiğimiz ay kutup dışı okyanuslarda (mevsimsel deniz buzundan arınmış okyanus alanları) tüm zamanların en yüksek Temmuz ayı ortalama deniz yüzeyi sıcaklığının kaydedildiğini duyurdu.
Mayıs ayında başlayan aşırı sıcaklar bölge genelinde devasa orman yangınlarına, uzun süreli kuraklığa, yeni ulusal sıcaklık rekorlarına ve binlerce kişinin yaşamını yitirmesine yol açabilecek ölümcül şartlara neden oldu.
İklim istatistikleri, 2026’nın şu ana kadar 2024 ve 2025’in ardından dünya çapında en sıcak üçüncü yıl olduğunu gösteriyor. Ancak bilim insanlarına göre 2026’nın rekora ortak olması için hâlâ zaman var. İnsan kaynaklı küresel ısınma ile Pasifik’te dönemsel ısınmaya yol açarak dünya genelinde sıcaklık dengelerini değiştiren süper boyutlardaki El Niño olayının birleşimi, 2026’nın 2024’ü geride bırakarak tarihin en sıcak yılı olma (ya da en azından buna çok yaklaşma) olasılığını artırıyor.
Copernicus, Ekvatoral Pasifik’te gelişen El Niño şartlarının etkisiyle kutup dışı okyanuslarda ortalama deniz yüzeyi sıcaklığının 20,96°C’ye ulaşarak 2023’teki 20,89°C’lik rekoru kırdığını bildirdi.
Öte yandan, küresel ortalama yüzey hava sıcaklığı geçen ay 16,90°C olarak ölçüldü. Bu veri, Temmuz 2026’yı Temmuz 2024 ile birlikte tarihteki en sıcak ikinci Temmuz ayı yaptı. Ancak Batı Avrupa özelinde, Haziran-Temmuz dönemi ortalama sıcaklığı 21,62°C ile rekor seviyeye ulaştı.
Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) İklim Stratejileri Lideri Samantha Burgess, “Kalıcı yüksek basınç sistemleri ısıyı Batı Avrupa üzerinde hapsetti; aşırı sıcaklar aynı zamanda yaygın kuraklığı da şiddetlendirdi. Toprak kurudukça doğal soğutma sağlama yeteneğini kaybediyor ve bu da ısının daha kolay birikmesine yol açıyor,” dedi.
Burgess, “Bu durum, iklim değişikliğinin aşırı sıcakları nasıl tırmandırdığının ve sıcaklık ile kuraklığın birbirini nasıl sürekli beslediğinin açık bir örneğidir” değerlendirmesinde bulundu.
Tiran yakınlarındaki orman yangını kontrol altında
Arnavutluk’ta itfaiye ekipleri, helikopterler ve ordu birlikleri, Kruje Dağı’nda çıkan büyük orman yangınını kontrol altına almak için gece boyunca çalıştı. Yetkililer birkaç köyü tahliye ederken, yangını kazara başlattığından şüphelenilen bir kişiyi gözaltına aldı.
Sarp arazinin karadan müdahaleyi zorlaştırması nedeniyle üç askeri helikopter karadaki ekiplere destek verdi. Yangının yerleşim yerlerine doğru yayılması üzerine Kruje belediyesine bağlı Barabit-Lluban bölgesindeki sakinler gece saatlerinde tahliye edildi.
Polis, cumartesi günü evinin yakınındaki kuru otları yakarak yangının rüzgarın etkisiyle kontrol kontrolden çıkmasına ve Kruje Dağı’na yayılarak yerleşim yerlerini tehdit etmesine neden olan şüpheliyi yakaladığını açıkladı. Başkent Tiran’ın yaklaşık 38 kilometre kuzeyinde yer alan yangın cumartesi öğleden sonradan bu yana devam ediyor.
Endülüs’te alevler yayılıyor
İspanya’nın güneyindeki Huelva eyaletinde (Sevilla ile Portekiz sınırı arasında) Pazar günü başlayan ve rüzgarın yön değiştirmesiyle yaklaşık 4 bin hektara yayılan yangın nedeniyle 470 civarında yerel halk tahliye edildi.
Endülüs Bölgesi Acil Durumlar Bakanı Antonio Sanz, “Yangın karmaşıklığını koruyor. Önümüzde katetmemiz gereken yol ve yoğun müdahale gerektiren zorlu bir gün var, ancak bugün düne kıyasla biraz daha iyimseriz” açıklamasını yaptı.
Rüzgarın değişken yönlerine karşı mücadele eden 500’den fazla itfaiyeci ve 60 askeri personel, 20 kadar amfibi söndürme uçağının desteğiyle alevlere müdahale ediyor. İspanya, özellikle ülkenin iç kesimlerinde binlerce kişinin tahliyesine neden olan çok sayıda yangınla zorlu bir yaz dönemi geçiriyor.
