ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, İsrail ve Lübnan’ın, İsrail ve Hizbullah arasında pazartesi günü sona erecek olan ateşkesi üç hafta uzatma konusunda anlaştıklarını belirtti.
Duyuru, İsrail ve Lübnan büyükelçilerinin Beyaz Saray’da ikinci tur görüşmeler için bir araya gelmelerinin ardından geldi. Trump görüşmelerin “çok iyi” geçtiğini söyledi, ancak “düşünmeleri gereken bir Hizbullah olduğunu” da kabul etti.
İlk 10 günlük ateşkes, iki ülke arasında ilk doğrudan diplomatik görüşme olan büyükelçiler arasındaki ilk toplantının ardından geçtiğimiz cuma günü yürürlüğe girmişti. Hizbullah, Lübnan ve İsrail arasındaki görüşmelere karşı çıkıyor.
Trump sosyal medya platformu Truth Social’da “Amerika Birleşik Devletleri kendisini Hizbullah’tan korumasına yardımcı olmak için Lübnan’la birlikte çalışacak,” diye yazdı.
Oval Ofis’te Trump’la birlikte gazetecilere konuşan İsrail ve Lübnan’ın ABD Büyükelçileri de arabuluculuk çabaları için Trump’a teşekkür etti.
ABD Başkanı ayrıca önümüzdeki birkaç hafta içinde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun’u ağırlayacağını açıkladı.
ABD ve İran arasındaki Hürmüz Boğazı gerginliği sürüyor
Bu arada, İran ve ABD arasındaki gerilim yüksek seyretmeye devam ederken, Basra Körfezi’ndeki açmaz her iki tarafın da birbirlerinin gemilerine el koymaya devam etmesiyle şiddetleniyor.
Perşembe günü erken saatlerde Trump, ABD ordusuna Hürmüz Boğazı’na mayın döşemeye çalışan İran gemilerini “vurup öldürme” emri verdi.
Oval Ofis’te gazetecilere konuşan Trump, müzakereler sürerken İran ile savaşı sona erdirmek için acele etmek istemediğini söyledi.
“Ama kendimi aceleye getirmek istemiyorum. Çünkü her haberde ‘Trump zaman baskısı altında’ deniyor. Ben öyle değilim. Hayır, hayır. Kimin zaman baskısı altında olduğunu biliyor musunuz? Onlar,” dedi ve İran’ın “kargaşa” içinde olduğunu ve “ülkeyi kimin yönettiğini” anlamakta zorlandığını sözlerine ekledi.
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü bu iddiayı “bir tür saptırma” olarak nitelendirdi ve ülkenin birlik içinde olduğunu söyledi.
Trump ayrıca ABD’nin boğaz üzerinde “tam kontrole” sahip olduğunu ve boğazın açık ya da kapalı kalmasına karar verdiğini iddia etti.
İran’ın boğazı yeniden açmasına izin vermeyi reddettiğini çünkü “bu işi çözene kadar günde 500 milyon dolar kazanmalarını istemediğini” açıkladı.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bagher Kalibaf daha önce yaptığı açıklamada ABD’nin deniz ablukası sürerken boğazın yeniden açılmasının “imkansız” olduğunu söylemiş ve bunu ateşkesin “bariz bir ihlali” olarak nitelendirmişti.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da çarşamba günü geç saatlerde X’te yaptığı paylaşımda ABD’yi “taahhütlerin ihlali, abluka ve tehditler” yoluyla müzakereleri engellemekle suçlarken, Tahran’ın “diyalog ve anlaşmaya” açık olduğunu belirtti.
İsrail ise İran’a karşı savaşı sürdürmeye hazır olduğunu açıkladı.
“IDF [İsrail Savunma Kuvvetleri] hem savunmaya hem de saldırıya hazır ve hedefler işaretlendi. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz perşembe günü yaptığı açıklamada, “ABD’den yeşil ışık bekliyoruz,” dedi.
Amal Khalil için Cenaze Töreni
Bu arada, çarşamba günü İsrail hava saldırısında öldürülen Lübnanlı gazeteci Amal Khalil’in cenaze törenine katılmak üzere Lübnan’ın güneyindeki Baysariyeh köyünde yüzlerce kişi toplandı.
Halil ve bir başka gazeteci bir eve sığınmışlardı. İsrail hava saldırısı yakındaki bir arabayı vurdu ve içindeki iki kişi öldü. Ardından ikinci bir İsrail saldırısı iki gazetecinin saklandığı evi hedef aldı.
Lübnanlı sağlık yetkilileri, İsrail ordusunun olay yerine giden bir ambulansa ateş açarak kurtarma ekiplerinin Halil’e ulaşmasını engellediğini söyledi. Halil’in cesedi birkaç saat sonra binanın enkazından çıkarıldı.
Başbakan Nevvaf Selam X’te “Gazetecileri hedef almak, yardım ekiplerinin onlara erişimini engellemek ve hatta bu ekipler geldikten sonra bulundukları yerleri tekrar hedef almak açıklanan savaş suçlarını oluşturmaktadır,” diye yazdı.
İsrail ordusu gazetecileri kasıtlı olarak hedef aldığını ya da kurtarma ekiplerine ateş açtığını reddetti ve Çarşamba günü yaptığı açıklamada olayı incelediğini söyledi.
