İçişleri Bakanlığı raporu, 2010-2025 yılları arasında Fransa’da kaydedilen din karşıtı eylemlere ilişkin “kapsamlı bir genel değerlendirme” sunarken, özellikle son bir yılda yaşanan gelişmelere odaklanıyor. Raporda, “gerçek ya da varsayılan bir dini aidiyet veya dini uygulamalarla bağlantı” nedeniyle kişilere ve mülklere yönelik saldırıların belirgin şekilde arttığı vurgulanıyor.
Raporda, “2020 yılında, kısmen COVID-19 salgını ve hareket kısıtlamaları nedeniyle yaşanan hafif düşüşün ardından, 7 Ekim 2023’te Hamas’ın gerçekleştirdiği terör saldırısı ve ardından başlayan İsrail-Hamas çatışması sonrasında din karşıtı eylemlerde önemli bir artış görüldü. Bu artışın başlıca nedeni antisemitik eylemlerdeki yükseliş, daha sınırlı ölçüde ise İslam karşıtı eylemlerdir,” denildi.
Hükümete göre bu yeniden yükseliş, “endişe verici bir gerçeği ortaya koyuyor: Din temelli nefret artıyor ve ülke genelinde tüm inanç gruplarını etkiliyor.”
Raporda, Hristiyanlık, İslam ve Yahudilik üzerine odaklanılırken, tüm mağdurların şikâyette bulunmaması nedeniyle verilerin muhtemelen “gerçek rakamların altında kaldığı” da belirtiliyor.
İçişleri Bakanlığı, “Bu din karşıtı eylemler vicdan özgürlüğünü ve dinin serbestçe yaşanmasını zedeliyor. Ulusal birlik ve toplumsal dayanışmayı zayıflatıyor. Toplumumuzun temel dengesini tehdit ediyor,” uyarısında bulundu.
2010-2015 yılları arasında kaydedilen din karşıtı eylemlerin yüzde 43’ünü Hristiyan karşıtı, yüzde 41’ini ise antisemitik eylemler oluştururken, İslam karşıtı eylemlerin payı yaklaşık yüzde 14 seviyesindeydi.
2015’ten bu yana Fransa genelinde din karşıtı eylemlerin toplam sayısı yüzde 21 artış gösterdi. Ancak bu artışın dinlere göre dağılımı önemli farklılıklar gösteriyor.
Din karşıtı eylemlerin yarısından fazlası artık antisemitik
Antisemitik eylemler 2010’dan bu yana düzenli olarak artarken, 7 Ekim 2023’teki Hamas saldırılarının ardından 2023 yılında rekor seviyeye ulaştı.
Rapora göre, “antisemitik eylemlerdeki yeniden yükseliş, İsrail’in herhangi bir karşılık vermesinden önce, 7 Ekim’in hemen ertesi günü başladı.” Eylül ile Ekim ayları arasında antisemitik olaylarda yüzde bin 209’luk artış kaydedildi.
Ulusal Bölgesel İstihbarat Müdürlüğü’nün (DNRT) 2023 yılında kaydettiği bin 676 antisemitik olayın bin 242’si, yalnızca 7 Ekim ile 31 Aralık 2023 tarihleri arasında gerçekleşti.
Fransa’da antisemitik eylemlerin sayısı 2025 yılında bir miktar gerilemiş olsa da rapora göre hâlâ “tarihsel olarak çok yüksek seviyelerde” bulunuyor. Antisemitik eylemler artık tüm din karşıtı eylemlerin yaklaşık yüzde 53’ünü oluşturuyor. 2022-2025 döneminde antisemitik olayların sayısında yüzde 203’lük artış yaşandı.
Bu eylemlerin büyük bölümü kişilere yönelik saldırılardan oluşuyor. 2025 yılında kaydedilen 890 olay, tüm antisemitik eylemlerin yüzde 67’sine karşılık gelirken, mülklere yönelik saldırıların oranı yüzde 33’te kaldı.
Olayların çoğu, “tehdit içerikli söz ve davranışlar” (576 olay, yüzde 44), “duvar yazıları ve diğer antisemitik içerikli yazılamalar” (402 olay, yüzde 30), “fiziksel saldırılar” (126 olay, yüzde 10) ve “mala zarar verme” eylemlerinden (117 olay, yüzde 9) oluştu.
Raporda ayrıca Yahudilere yönelik fiziksel şiddetin istikrarlı biçimde arttığına dikkat çekildi. Fiziksel saldırı sayısı 2022’de 42 iken 2025’te 126’ya yükselerek üç katına çıktı.
İçişleri Bakanlığı, özellikle 7 Ekim 2023 sonrasında sosyal medya üzerinden yayılan şiddet içerikli söylem ve davranışların etkisiyle, “genç kuşaklar arasında antisemitizmin kalıcılığını sürdürdüğü” konusunda da uyarıda bulundu.
2025’te Hristiyan karşıtı eylemlerde artış
Hristiyan karşıtı eylemler de 2010’dan bu yana genel olarak yükseliş eğilimi gösteriyor. Bu tür olaylar 2018 yılında bin 63 vaka ile zirveye ulaştı. COVID-19 salgını döneminde, 2019-2021 yılları arasında bir miktar azalma görülse de son yıllarda yeniden artış kaydedildi.
İçişleri Bakanlığı, “2025 yılında toplam 843 Hristiyan karşıtı olay kaydedildi. Bu sayı, 2024’e göre yüzde 9’luk bir artışa işaret ediyor. Artışın temel nedeni ise kişilere yönelik saldırılardaki yükseliş oldu,” açıklamasını yaptı.
Hristiyan karşıtı eylemler artık Fransa’daki tüm din karşıtı olayların yaklaşık üçte birini (yüzde 34) oluşturuyor. Olayların büyük çoğunluğu hâlâ mülklere yönelik saldırılar olsa da (yüzde 87), kişilere yönelik saldırılar 2025 yılında keskin biçimde arttı. Bu kapsamda 109 vaka kaydedildi; bu da 2024’e kıyasla yüzde 70’lik bir artış anlamına geliyor.
Rapora göre, “Hristiyan topluluğunu hedef alan fiziksel saldırılar 2025 yılında iki katına çıkarak 23 vakaya ulaştı. Bu sayı 2024’te 11’di.”
Bu saldırıların büyük kısmını ibadethane görevlileri ve din adamlarına yönelik fiziksel saldırılar oluşturdu. Bu tür olayların sayısı bir yıl içinde dört kat artarak 14 vakaya yükseldi.
2025 yılına damga vuran olaylardan biri de, 10 Eylül’de Lyon’da 45 yaşındaki Iraklı Hristiyan Ashur Sarnaya’nın öldürülmesi oldu.
Yetkililer ayrıca ibadetlerin engellenmesi ve ibadet edenlere yönelik tehditlerde de dikkat çekici bir artış kaydetti. Bu tür olayların sayısı 2025 yılında yüzde 86 yükselerek 29’dan 54’e çıktı.
Hristiyan karşıtı eylemlerin neredeyse tamamı Katolik topluluğunu hedef aldı. 2025 yılında Katoliklere yönelik 817 olay kaydedilirken, Protestan ve Ortodoks topluluklarına yönelik olay sayısı sırasıyla 22 ve 4 olarak kayıtlara geçti.
Müslümanlara yönelik saldırılarda keskin artış
İçişleri Bakanlığı, Müslüman karşıtı eylemlerin 2010-2024 döneminde genel olarak yükseliş eğiliminde olduğunu belirtti. Bu tür olaylar, Fransa’daki 2015 terör saldırılarının yaşandığı yılda 429 vaka ile zirveye ulaştı.
2016-2018 yılları arasında bir miktar gerileyen olay sayısı, COVID-19 dönemindeki kısıtlamalara rağmen 2019’dan itibaren yeniden artış gösterdi. 2025 yılında Müslüman karşıtı eylemler, ülkedeki tüm din karşıtı olayların yaklaşık yüzde 13’ünü oluşturdu.
Hükümetin verilerine göre, “2025 yılında Müslüman karşıtı eylemlerde çok keskin bir artış yaşandı. Toplam 326 olay kaydedildi. Bu sayı, 2024’e göre yüzde 88, 2023’e göre ise yüzde 35 artış anlamına geliyor.” Artışın temel nedeni, kişilere yönelik saldırılardaki yüzde 151’lik yükseliş olarak gösterildi.
Raporda, son bir yıl içinde özellikle Ramazan gibi dini dönemlerde ve spor müsabakalarında başörtüsü kullanımına ilişkin tartışmalar gibi kamuoyunda yoğun şekilde gündeme gelen konular sırasında olaylarda belirgin sıçramalar yaşandığı belirtildi.
Bu çerçevede bakanlık, tehdit içerikli söz ve davranışlarda da ciddi bir artış yaşandığını kaydetti. 2025 yılında bu kategoride 158 olay tespit edildi. Bu rakam 2024’e kıyasla yüzde 210’luk bir artışa işaret ediyor.
Ayrıca Müslümanların ibadet ettiği mekânların ve sık kullandığı alanların önüne domuz leşi bırakılması vakalarında da dikkat çekici bir yükseliş görüldü. Bu tür olayların sayısı 2025 yılında 25’e ulaşırken, 2024’e göre yüzde 317 artış kaydedildi.
Hükümete göre, Müslüman karşıtı eylemlerdeki yeniden yükselişin nedenlerinden biri de “olgunun daha iyi raporlanması”. Bu durumun özellikle, Müslüman karşıtı ayrımcılık ve eylemlerle mücadele amacıyla kurulan Association for the Defence against Discrimination and Anti-Muslim Acts (ADDAM) sayesinde mümkün olduğu belirtiliyor.
Müslüman karşıtı eylemlerle mücadeleye odaklanan bu kuruluş, 2025 yılında izleme faaliyetlerini önemli ölçüde artırdı. Bu kapsamda bir ihbar platformu kuruldu ve National Territorial Intelligence Directorate (DNRT) ile iş birliği başlatıldı.
İbadethanelerin güvenliği için 47,8 milyon eurodan fazla kaynak
Bu endişe verici tablo karşısında Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, din karşıtı eylemlerle mücadeleyi öncelikli konular arasına alacağını açıkladı.
Nunez, bu amaçla Adalet, Eğitim, Kültür ile Kadın-Erkek Eşitliği ve Ayrımcılıkla Mücadele bakanlıklarının da aralarında bulunduğu çok sayıda devlet kurumunun yakın iş birliği içinde çalışacağını belirtti.
Bakanlık ayrıca, ibadethanelerin korunması ve güvenliğinin güçlendirilmesi amacıyla 47,8 milyon avrodan fazla kamu kaynağının seferber edildiğini duyurdu. Bu önlemlerin, ülkede artış gösteren din temelli nefret suçları ve saldırılar karşısında dini toplulukların güvenliğini artırmayı hedeflediği ifade edildi.
Raporda ayrıca, Fransa devletinin 2015 yılından bu yana “yaklaşık bin ibadethanenin korunmasını finanse etmek amacıyla” 47,8 milyon eurodan fazla kaynak ayırdığı belirtiliyor.
Daha önce “Program K” olarak bilinen “İbadethanelerin Güvenliğinin Sağlanması Programı” (SSC), ibadethanelerde güvenlik kameraları ve çeşitli güvenlik sistemlerinin kurulmasını desteklemeyi amaçlıyor.
Program kapsamında, dini yapıların iç ve dış bölümlerine yerleştirilen güvenlik kameraları, zırhlı kapılar, görüntülü giriş sistemleri, interkomlar gibi izinsiz girişe karşı koruma sağlayan ekipmanlar ile bina içindeki kilit sistemleri, güvenli odalar ve benzeri güvenlik projeleri finanse ediliyor.
Aynı doğrultuda İçişleri Bakanlığı, inanç topluluklarını güvenlik ve emniyet konularında bilgilendirmek amacıyla yarım günlük bir farkındalık eğitim programı da geliştirdi.
Yerel düzeydeki dini topluluk temsilcilerine yönelik hazırlanan bu programda, din karşıtı eylemlerin önlenmesi ve bu olaylara müdahale edilmesine ilişkin mevcut mekanizmalar hakkında bilgi veriliyor.
Bakanlığın verilerine göre, programın başlatıldığı 20 Mart 2025 ile aynı yılın 31 Aralık tarihi arasında en az 224 farkındalık oturumu düzenlendi. Bu eğitimlerden toplam bin 694 dinî topluluk temsilcisi ve lideri yararlandı.
İçişleri Bakanlığı, söz konusu eğitim ve bilinçlendirme faaliyetlerinin 2026 yılında da devam edeceğini bildirdi.
