ABD Venezuela’nın petrolünün beşte birini kontrol edecek

ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela’nın 65 milyar varillik petrol rezervinin çoğunluğunun kontrolünü elde ettiklerini açıkladı.

ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela yönetimi ile ülkedeki petrol rezervlerinin beşte birinden fazlasını ABD’nin kontrol etmesini öngören bir anlaşmaya vardığını açıkladı.

Trump, Cuma günü yaptığı açıklamada, ABD’nin özel sektörle kurduğu bir ortaklık aracılığıyla, Venezuela’nın 65 milyar varilin üzerindeki kanıtlanmış petrol rezervlerinin çoğunun kontrolünü elde ettiğini söyledi.

Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, “Benim talimatımla, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savaş Bakanı Pete Hegseth, Venezuela’nın çok saygıdeğer Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez ile yakın işbirliği içinde çalışarak ve özel sektörle kurulan bir ortaklık aracılığıyla, Amerikan vergi mükelleflerine hiçbir maliyeti olmadan Venezuela’daki 65 MİLYAR VARİLDEN fazla kanıtlanmış petrol rezervinin çoğu üzerindeki kontrolü ABD güvence altına aldı” ifadelerini kullandı.

Bir Beyaz Saray yetkilisine göre anlaşma ayrıca, ABD’ye yeni özel şirketin yapacağı fiili üretiminin yüzde 55’ini sağlıyor. Yetkiliye göre şirket, Suudi Aramco’nun ardından, dünyada kanıtlanmış rezervlere sahip en büyük ikinci şirket olacak.

Trump umutlu

Söz konusu hamlenin Amerikan petrol rezervlerini “iki kattan fazla artıracağını” savunan Trump, hamlenin, ülkenin yıpranmış enerji sektörünü canlandırabileceğine inandığını söyledi. Venezuela lideri Rodriguez de anlaşmayı memnuniyetle karşılayarak bunun ekonomiyi ve devlet gelirlerini artıracağını belirtti.

Yeni anlaşma, Trump yönetiminin ülkenin üretimini canlandırmaya ve ABD rafinerileri için daha fazla ham petrol temin etmeye çalıştığı bir dönemde, ABD’nin Venezuela petrol sektöründeki rolünün ciddi biçimde genişlemesi anlamına geliyor. Venezuela dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip olmasına rağmen, yıllardır süren yetersiz yatırım, kötü yönetim ve yaptırımlar nedeniyle günlük yalnızca yaklaşık 1,25 milyon varil üretim yapabiliyor.

Trump’ın açıklaması, ABD ve Venezuela arasında haftalarca süren müzakerelerin ardından geldi.

Venezuelalı yetkililer, önümüzdeki hafta özellikle ABD firmaları olmak üzere bir dizi şirkete yeni petrol arama ve üretim hakları veren anlaşmaları imzalamaya hazırlanıyor.

Rubio: “Kazan-kazan” anlaşması

Rubio, X platformunda yaptığı açıklamada anlaşmayı her iki ülke için de kazanç olarak nitelendirerek, bunun ABD için istikrarlı ve düşük maliyetli petrol temin edeceğini ve benzin fiyatlarının düşürülmesine yardımcı olacağını söyledi.

Rubio, Venezuela açısından ise anlaşmanın yaklaşık 100 milyar dolarlık özel sektör yatırımı getireceğini, binlerce yüksek ücretli iş imkânı yaratacağını ve ülke ekonomisinin yeniden inşasına katkı sağlayacağını ifade etti.

Ocak ayında ABD’nin Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu kaçırmasının ardından geçici lider olan Rodriguez, Cuma gecesi yaptığı açıklamada, anlaşmanın, 17 stratejik sahanın geliştirilmesi yoluyla üretimde önemli bir artışa olanak sağlayacağını ve ülkeye toplam 209 milyar dolar vergi geliri kazandıracağını söyledi.

Rodriguez açıklamasında, “Bu yatırımlar yalnızca sektörümüzün toparlanmasına ve modernizasyonuna değil, aynı zamanda ülkemizin ekonomik büyümesine, yarım kürenin enerji güvenliğine ve uluslararası piyasalarda daha büyük dengeye de katkı sağlayacak” ifadelerini kullandı.

Hukuki zemin ve mali yapı belirsizliğini koruyor

Anlaşmanın kısa vadede benzin fiyatlarını düşürüp düşürmeyeceği, belirsizliğini koruyor. Venezuela’nın ağır ham petrolünü üretmek, taşımak ve rafine etmek için gereken altyapının geliştirilmesi yıllar alabilir.

Öte yandan hukuki soru işaretleri de var. Goldwyn Global Strategies Başkanı David Goldwyn, anlaşmanın Venezuela anayasası ve yeni hidrokarbon yasası kapsamında hukuki bir dayanağının olup olmayacağının belirsiz olduğunu belirterek, “ABD hükümetinin petrol sahalarını işletmek üzere bir kiralama anlaşmasına girmesinin hiçbir emsali yok” dedi.

Goldwyn ayrıca planın, Venezuela’ya yıllardır yatırım yapılmasını caydıran engelleri ortadan kaldırıp kaldıramayacağının da belirsiz olduğuna dikkat çekti. Siyasi belirsizlik, yetersiz elektrik şebekesi, sınırlı ihracat kapasitesi ve hükümetin sektör üzerindeki takdir yetkisini örnek göstererek, “Bu tür bir düzenlemenin ciddi bir ölçekte yatırımı hızlandıracağını görmek zor” ifadelerini kullandı.

Trump baskı altında

Trump yönetimi, Kasım ayındaki ara seçimler öncesinde artan benzin fiyatlarına ilişkin tüketici endişelerini yatıştırmak için baskı altında. Daha ucuz petrol arzı ve genişleyen üretim, seçimlerde Cumhuriyetçilerin elini rahatlatabilir.

Venezuela, 1970’lerde petrol sektörünü millileştirerek devlete ait PDVSA şirketini sektörün merkezine yerleştirmişti. Dönemin Devlet Başkanı Hugo Chavez döneminde hükümet, sektördeki kontrolünü sıkılaştırarak yabancı üreticileri devlet öncülüğündeki ortak girişimlere zorlamış, daha sonra ExxonMobil ve ConocoPhillips’in projeleri dahil olmak üzere varlıkları kamulaştırmıştı.

Maduro döneminde Venezuela’nın üretimi keskin biçimde düşmüştü.

Kaynak: DW Türkçe