Han Ayvaz Adıgüzel
hanayvazadiguzel@gmail.com
Ruhun eğitilmesi, yeteneklerin artırılması bunun yanında yalnızlık ve inziva! Bu neyin sonucudur? Öğretinin!
Ruh sohbeti ve yetenek yargıyı sağlam kılar. Rutin insanlar belirli yerin insanlarıdır. Eğitimli insanlarda kavrayıcı bir anlayış var. Eğitim deneyimle kâmil olur. Eğer bir insanın doğal yeteneği varsa onu şekillenişini araştır-çıkar, onu etüt et. Eğer bunu yapmazsan hazır bilgilere sığınırsın.
Bilgelik, deneyim ve araştırmalarla kazanılır. Bir sır vermek istiyorum: İbn-i Sina; “Ben bütün bilgilerimi on sekiz yaşında öğrendim, sonraları bu bilgilere fazla bir katkı yapamadım” diyor. Heyhat geç kaldık! Bakınız, Peyami Safa, Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin, Fevziye Tansel, Hüseyin Rahmi, Oktay Sinanoğlu, Viktor Hugo vb. Bunlar hep erken dönem insanlarıdır.
Okumak, incelemek ve düşünmek içindir. Batı’da şöyle bir söz var: “Bazı kitapları tat, bazı kitapları yut bazılarını da çiğne!”
Okumak, insanı becerikli kılar, yazmak kesin bilgiye ulaştırır. Not tutmuyorsan hafızan güçlü olmalıdır. Araştırması olmayanlar hazır cevapta yetkin olmalılar.
Tarih bilge yapar, şiir zarif yapar, matematik keskin, ahlak ciddi! Mantık ise insanları fesahat bağışlar, yani belagatli, söz ustası! Dikkatli olmayanlar matematik öğrensin, sistemli düşünemeyen felsefe.
Bunlar birer görüştür. Gençlik ilk düşüncelere benzer, böyle düşüncelerde yaratıcılık yeteneğini hesaba katmak gerek. Gençliği biraz da bundan severim; onların ruhlarında ilahi bir hayal gücü coşkusu vardır. Ne yazık ki bu gençler yolun yarısına gelmeden olgunlaşamıyorlar.
Bakınız, yaşlı olabilirsiniz ama istek ve canlılığı kaybetmemek lazım. Yaşlı karar alır genç yaratır. Hata ve yanılgı gençleri çabuk yaşlandırır. Gidi gençlik! Onların yolu yok ki yöntemleri olsun. Bazen kör bir rastlantı helak eder onları ne anlamak isterler ne de geri adım atarlar.
Bir şey daha diyeyim: Gençler eşsiz güzeller görür. Peki, yaşlılar? Onlar da güzel rüyalar. Sen git hurileri onlara sor.
İleri yaşta bir kadın, kocasının genç sevgilisini sanki neden kıskansın, gençken onunla sefasını zaten sürmüştür, şimdi hırıltısını, horultusunu mu kıskanacak. Hanım beni hiç kıskanmadı ne gençliğimi ne de yaşlılığımı. Üzüleyim mi sevineyim mi Vallah’a bilmiyorum ama ben onu hep kıskandım hem de yan bakışlarını!