Son yüzyılın en şiddetli sarsıntılarından birini yaşayan Kolombiya, felaketin yaralarını sarmaya çalışıyor.
Kurtarma ekipleri, salı günü çöken bir binanın enkazından 32 yaşındaki bir kadını sağ olarak çıkardı. Zamana karşı yarışan yorgun ekiplere enkaz başındaki halk alkış ve sevinç çığlıklarıyla moral verdi.
Mavi bir battaniyeye sarılı hâlde enkazdan çıkarılan Daniela Largo taşınırken, kurtarma görevlileri birbirine sarıldı; yakınları ise gözyaşlarıyla sevinç çığlıkları attı.
Pazartesi günü meydana gelen 7,4 büyüklüğündeki depremin ardından Kolombiya’nın batısındaki enkazlar; askerler, itfaiyeciler ve gönüllüler tarafından aralıksız taranmaya devam ediyor.
Yerel makamların verileri güncellemesinin ardından yetkililer, Cali şehrindeki can kaybı sayısını 254 olarak revize etti.
Kurtarılan kadının Pereira’daki annesi Sandra Milena Perez, yaşadıkları mucizeyi “Umudumuzu tam yitirmek üzereydik ki o telefonu aldık,” sözleriyle anlattı.
Perez, bölgedeki bir sakinin enkaz altından gelen yardım çığlıklarını duyduğunu ve profesyonel ekipler gelmeden önce komşularıyla birlikte molozu kaldırmaya başladığını anlattı.
“Onun sayesinde bugün mutluyuz,” dedi. “Evde 12 yaşındaki oğlu onu bekliyor.”
Dayanışma kıvılcımı
Pereira ve Cali’de acil durum ekipleri, vinçler, arama köpekleri ve ağır iş makineleri kullanarak yıkılmış binaları ararken, gönüllüler elleriyle enkaz kaldırmak için insan zincirleri oluşturdu; hâlâ çöken yapıların altında mahsur kalmış olabilecek insanlara ulaşmaya çalıştılar.
Hava karardıkça, bütün blokların enkaza dönüştüğü hasarlı mahallelerde artçı sarsıntılar devam ederken aileler parklarda gecelemeye hazırlandı.
Deprem, sağlık sisteminin bazı bölümlerini felç etti ve arama-kurtarma çabalarını Kolombiya’nın son yıllardaki en büyük afet müdahalelerinden birine dönüştürdü.
Eşi ve annesiyle birlikte yıkılan apartmanlarının altında mahsur kalan Beatriz Arcos, “Ev üzerimize çöktü. Dışarı çıkamadım,” dedi.
Sırtına beton bir blok düşmesi nedeniyle hastaneye kaldırılan ve eşi ile annesi de yaralanan Arcos, “Bizi çıkarmaları yaklaşık bir saat sürdü” dedi.
Cali’de, kazma, kürek ve çıplak elleriyle gelen mahalle sakinleri, çöken binaları kazmak için itfaiyecilere katıldı.
Kurtarma görevlileri, birkaç dakikada bir çalışmayı durdurup enkaza sesleniyor ve içeriden gelecek en ufak bir yanıtı dinliyordu.
“Bunu ellerimizle, eldivenlerimizle yapıyoruz” diyen gönüllü Pablo Cesar Ruiz, “Zamanın elimizden kayıp gittiğini görmek üzücü,” diye ekledi.
Pereira’da ise ordu birlikleri ve arama köpekleri, buruşmuş beton yığınları ile ortaya çıkmış demirlerin arasında didik didik arama yaptı.
Umutsuz arayış
Pek çok aile için bu umutsuz arayış artık bir nöbete dönüştü.
“Teyzem orada yaşıyordu, şimdi enkazın altında,” diyen Jorge Gonzalez, Pereira’da çökmüş bir binanın yanında bekliyordu. “Dün geldim ve hiç ayrılmadım, cesedini bulana kadar da buradan ayrılmaya niyetim yok,” dedi.
Bazı aileler kayıp yakınlarından haber beklerken, diğerleri evlerini, eşyalarını ve geçim kaynaklarını yitirmenin şokuyla baş etmeye çalışıyordu.
“Her şeyimizi kaybettik” diyen Stella Galvis, evinin çöküşünden sağ kurtulduktan sonra gözyaşlarını tutmakta zorlanıyordu. “Mucize eseri kurtulduk; küçük oğlumu dışarı çıkarmayı başardım, eşim de çıkabildi” dedi.
Havadan bakıldığında Cali’deki mahalleler dümdüz olmuş, ev ve apartman bloklarının yerini gri enkaz yığınları almış görünüyordu. Yakınlarda, duvarlar ve beton plakların altında ezilmiş otomobiller dikkat çekiyordu.
Birçok afetzede, ya evleri hasar gördüğü ya da artçı sarsıntılardan korktukları için geceyi dışarıda geçirdi.
Pereira’daki bir park, çadırlar ve yataklarla birlikte geçici bir barınağa dönüştürüldü.
Eşi ve 7 aylık oğluyla birlikte parkta kamp kuran 23 yaşındaki John Tabasco, “Her şeyimizi kaybettik ama hayattayız” dedi.
“Daha önce hiç böyle bir şey yapmak, birilerinin yardımına muhtaç kalmak zorunda kalmamıştık. Hayatın ne kadar hızlı değişebildiği inanılmaz.”
Yıkılan evler
Başka bazıları ise onlarca yılda inşa ettikleri evleri kaybetmenin gerçeğiyle yüzleşmekte zorlanıyordu.
“Küçük bir ev satın almak için 40, 50 yıl didinip duruyorsun, o evi alabilmek için uğraşıyorsun, sonunda sahip oluyorsun ve birkaç günde hepsi heba oluyor” dedi 79 yaşındaki Jaime Alzate.
Cali’de, Hospital Universitario del Valle’nin bir bölümü deprem sırasında çöktü; bu nedenle doktorlar hastaları otoparka taşımak ve bazılarını açık havada tedavi etmek zorunda kaldı.
Yine de yıkımın ortasında birçok Kolombiyalı yardım için seferber oldu. Binlerce kişi etkilenen mahallelere su, yiyecek ve malzeme taşırken, kan bağış merkezlerinin önünde uzun kuyruklar oluştu.
Kan bağışçısı Ferney Cabrera, “Bu, yaşadığın topluma, kentine ve ülkeye yardım etmek istemekle ilgili,” dedi
Cumhurbaşkanı Abelardo de la Espriella, salı günü Pereira’ya yaptığı ziyarette olağanüstü hâl ilan etti ve etkilenen ailelere kira desteği sözü verdi.
Amerika Birleşik Devletleri 15,5 milyon dolar (13,4 milyon euro) tutarında acil yardım açıkladı, dünyanın dört bir yanından da destek mesajları ve yardım teklifleri geldi.
Artçı sarsıntılar hasar gören kentleri sallamayı sürdürürken, arama-kurtarma ekipleri yeni seslerin, vurma ya da ıslık işaretlerinin hâlâ duyulabileceği umuduyla yıkıntılar arasında çalışmalarına devam etti.
