Bugün milli takımın maçı yok, başbakan halka seslenmiyor, COVID-19 ile ilgili basın toplantıları düzenlenmiyor ancak yine de Portekiz’in tamamı aynı anda aynı şeyi görebilmek için semaları gözleyecek: Tam Güneş tutulması.
Yerel saatle 19:30 gibi Bragança bölgesinde bir tam Güneş tutulması gerçekleşecek, yani Ay, Güneş’in önünü kapatırken gündüz kısa süreliğine geceye dönüşecek. Kararmanın yanı sıra ortam gürültüsü azalacak, sıcaklık değişecek ve çok sayıda gölge belirecek.
Bu, kimsenin kaçırmak istemeyeceği bir astronomi şöleni olacak çünkü oldukça nadir görülen bu olayın anakara Portekiz’den izlenebilen son örneği 1912 yılında gerçekleşmişti.
Ancak bu gece gökyüzü meraklılarını büyüleyecek tek olay tutulma değil. Çarşamba günü saat 21:30’dan itibaren, yani tutulmanın anakara Portekiz üzerindeki etkisi sona erdikten yaklaşık 1 saat sonra meteor yağmuru başlayacak. Perseid olarak bilinen bu meteorlar, atmosferi geçerken arkalarında bir ışık izi bırakıyor.
Her yıl gerçekleşen bu meteor yağmuru, genellikle Temmuz ortasından Ağustos sonuna kadar aktif kalıyor. En yoğun dönemi ise genelde 12-13 Ağustos tarihlerine denk geliyor.
Ay hemen hemen yeni ay evresinde olacağı için gökyüzü çok karanlık olacak ve bu durum olayı gözlemlemek için oldukça uygun koşullar sağlayacak. Yine de en iyi seyir deneyimi için uzmanlar, ufku açık ve karanlık bir nokta bulunmasını öneriyor.
Hareketliliğin gece yarısı ile 02:00 arasında artması bekleniyor. Ancak en fazla sayıda meteoru yakalamak için en elverişli zaman dilimi, meteorların saçılıyor gibi göründüğü Perseus (Kahraman) Takımyıldızı’nın gökyüzünde daha da yükseldiği 13 Ağustos sabahının erken saatlerinde, 02:00 ile 05:00 arası olacak.
İzlemek için en ideal noktalar, Alentejo’da dünyanın ilk sertifikalı karanlık gökyüzü bölgesi olan Dark Sky Alqueva; kuzeyde Trás-os-Montes’teki Montesinho ve Bragança bölgesi; Serra da Estrela, Peneda-Gerês veya şehirlerle köylerden uzak, iç kesimlerdeki yüksek ve tenha alanlar olarak öne çıkıyor.
Daha da heyecan verici bir deneyim için birkaç ipucu da faydalı olabilir: Gözlerinizin karanlığa uyum sağlaması ve meteor yağmuruna odaklanabilmesi için etkinlikten 20 ila 30 dakika önce ekranlara bakmaktan kesinlikle kaçınmalısınız.
Güneş tutulmasına geri dönelim, Euronews bu nadir doğa olayı hakkında bilmeniz gereken her şeyi derledi:
Güneş tutulması nedir?
“Tutulma” olarak bilinen astronomik olay, bir gök cisminin başka bir gök cisminin ışığını engellemesiyle gerçekleşir. Güneş tutulmasında Ay, Güneş ışığını kısmen veya tamamen kapatarak sadece birkaç saniye süren ve “pırlanta yüzük” olarak adlandırılan görüntüyü oluşturur.
Tutulma nereden izlenebilir?
Tutulma ülkenin genelinde görülebilecek, ancak her bölgede aynı şekilde görünmeyecek. yüzde 100’e karşılık gelen tam tutulma, yalnızca Bragança’daki Montesinho Doğal Parkı’ndan izlenebilecek.
Yüzde 92 ile yüzde 99 arasında değişen yüksek oranlı parçalı tutulma ise anakara Portekiz’in tamamında gözlemlenebilecek.
Azorlar ve Madeira adalarında bu oran çok daha düşük, yüzde 74 ile yüzde 77 arasında kalıyor.
Bu anı, önünde çok fazla bina bulunmayan açık bir alandan izlemeniz tavsiye edilir.
Saat kaçta gerçekleşecek?
Tutulma 18:33’te başlayıp 20:23’te sona erecek ve yaklaşık iki saat sürecek. En yüksek kapsama oranına 19:30’a yakın bir saatte ulaşılacak. Tam tutulma evresi ise sadece 25 saniye sürecek.
Korumasız izlenebilir mi?
Hayır! Tutulma sırasında kesinlikle doğrudan Güneş’e bakmamalısınız. Tutulmayı izlemenin tek bir güvenli yolu var, o da Güneş gözlemi için özel olarak tasarlanmış filtreli gözlükler kullanmak.
Göz hasarına yol açabileceği için olay sıradan güneş gözlükleriyle, teleskoplarla veya çıplak gözle izlenmemelidir. Doğrudan gelen güneş ışığı anında bir acıya neden olmaz ancak retinayı yakarak ilerleyen süreçte kalıcı görme kaybı gibi sonuçlara yol açabilir.
Yetkili kurumlar ayrıca, uygun filtreler olmadan kullanıldığında hasar görebilecek olan kamera ve cep telefonlarının kullanımı konusunda da uyarıda bulunuyor.
Portekiz’de ZEISS, ülke genelinde ücretsiz tutulma gözlüğü sunan bir kampanya başlattı. Bunun için önceden kayıt yaptırdıktan sonra Club de Visão ağındaki bir gözlükçüye gitmek yeterliydi. Ancak girişim stoklarla sınırlıydı ve artık bu gözlükleri ücretsiz temin etmek mümkün değil.
Tutulma gözlüklerini satın alabilirsiniz ancak optik sektörü temsilcileri, doğru modeli aldığınızdan emin olmanız için dikkat etmeniz gereken birkaç noktayı vurguluyor. Gözlüklerde Güneş gözlemi için ISO 12312-2 veya ISO 12312-2:2015 sertifikası ile çerçeve üzerine basılmış CE işareti bulunmalıdır. Ayrıca UV ve kızılötesi (IR) ışınları ile yoğun görünür ışığı engellediğinden emin olunmalıdır. Ürünler montaj gerektirmeden, doğrudan kullanıma hazır şekilde üretilmiş olmalıdır.
Gözlükleri eczanelerden, bazı süpermarketlerden ve Astroshop, Telescopiomania, ESTUDIOPT, Aff Camera Store veya Sol & Salvo gibi online mağazalardan birim fiyatı 2,90 euro ile 3,25 euro arasında satın alabilirsiniz. Bu mağazalar ayrıca aileler veya arkadaş grupları için çoklu paketler de sunuyor.
