Hollywood’un önde gelen yıldızları, 83. Venedik Film Festivali için İtalya’nın Venedik kentinde buluşuyor. Çarşamba günü başlayacak festival, hem sinema dünyasının merakla beklenen yapımlarına hem de Oscar yarışının ilk işaretlerine sahne olacak.
Dünyanın en prestijli film festivallerinden biri olan Venedik, Cannes’ın ardından sinema dünyasının en önemli buluşmalarından biri olarak kabul ediliyor. Aynı zamanda dünyanın en eski film festivali olma özelliğini taşıyan etkinlik, her yıl uluslararası sinemanın önde gelen yapımlarını ve yıldızlarını ağırlıyor.
Venedik, yıldız gücüne güveniyor
Venedik Film Festivali, 1932 yılında La Biennale di Venezia tarafından düzenlenmeye başlandı. İlk yıllarında yarışma niteliği taşımayan festivalin programında “Grand Hotel” ve “Bir Gecede Oldu” (“It Happened One Night”) gibi dönemin önemli filmleri yer aldı.
Festival 1935’ten itibaren her yıl düzenlenmeye başladı. 1938 edisyonunun ardından festivalin faşist etkiler altında kaldığı yönündeki eleştiriler ise alternatif bir film festivali kurulması fikrini güçlendirdi ve Cannes Film Festivali’nin doğuşunda rol oynadı.
Bugün festivalin en büyük ödülü olarak bilinen Altın Aslan ise ilk kez 1949’da verildi. Ödülü kazanan filmler arasında 1951’de “Raşomon,” 1967’de “Gündüz Güzeli,” 1987’de “Elveda Çocuklar,” 2005’te “Brokeback Dağı,” 2010’da “Somewhere” ve 2023’te “Zavallılar” (“Poor Things”) bulunuyor. Geçen yılın Altın Aslan’ı ise “Father Mother Sister Brother” filmine verilmişti.
Sonbahar festivalleri sezonu Venedik’le başlıyor
Çarşamba günü başlayacak festival, 12 Eylül’de ödüllerin açıklanmasıyla sona erecek.
Açılış filmi, Danny Boyle’un yönettiği “Ink” olacak. Film, Rupert Murdoch’un kariyerinin ilk yıllarını ve İngiliz gazetesi The Sun’ı satın alma sürecini anlatan, aynı adlı ödüllü tiyatro oyunundan uyarlandı. Murdoch’u Guy Pearce canlandırırken Jack O’Connell ve Claire Foy da filmin başrollerinde yer alıyor.
George Clooney’den Robert Pattinson’a yıldız geçidi
Venedik Film Festivali’nin müdavimlerinden George Clooney, bu yıl da festivalde olacak. Clooney, yaşam boyu başarı ödülüne layık görülecek. Aynı zamanda “Furies” filminin yapımcıları arasında yer alıyor.
Festivalde Oasis grubunun kardeşleri Noel ve Liam Gallagher’ın yanı sıra Rooney Mara, Kate Mara, Robert Pattinson, Penélope Cruz, Javier Bardem, Pamela Anderson, Sam Rockwell, John Malkovich, Louis Garrel, Cho Yeo-jeong ve Ellen Burstyn gibi isimlerin de boy göstermesi bekleniyor. Burstyn de festivalde yaşam boyu başarı ödülü alacak.
Oscar yarışında dikkat çeken filmler
Festivalin Altın Aslan yarışmasında bu yıl en çok merak edilen yapımlardan biri, Martin McDonagh’ın kara komedisi “Wild Horse Nine.” Sam Rockwell ve John Malkovich’in, 1973’te Şili’deki darbe öncesinde görev yapan iki CIA ajanını canlandırdığı film, yönetmenin önceki yapımları “The Banshees of Inisherin” ve “Three Billboards Outside Ebbing, Missouri” gibi Venedik’te prömiyer yapıyor.
Her iki film de daha sonra En İyi Film Oscar’ına aday gösterilmişti.
Robert Pattinson’ın “To Catch a Predator” programının sunucusu Chris Hansen’i canlandırdığı Primetime da festivalin öne çıkan yapımları arasında. Florian Zeller’ın psikolojik draması Bunkerda Penélope Cruz ve Javier Bardem birlikte rol alıyor.
Rooney ve Kate Mara ise Werner Herzog imzalı “Bucking Fastard” filminde ikiz kardeşleri canlandırıyor.
Güney Koreli yönetmen Lee Chang-dong da sekiz yıl aradan sonra “Possible Love” ile sinemaya dönüyor.
Belgesel kategorisinde ise Alex Gibney’nin dünyanın en zengin insanı Elon Musk’a odaklanan yaklaşık dört saatlik “Musk” filmi dikkat çekiyor. Julia Loktev, bağımsız Rus gazetecileri konu alan uzun soluklu çalışmasının ikinci bölümü “My Undesirable Friends: Part II — Exile” ile festivalde yer alıyor.
Oasis’in 2025’teki yeniden birleşme turnesini konu alan “Oasis: Don’t Look Back in Anger” da festival programındaki belgeseller arasında.
Venedik’te siyasi tartışmalar da gündemde
Festivalin bu yılki programı yalnızca filmler ve yıldızlarla değil, siyasi tartışmalarla da gündemde.
Ilya Khrzhanovsky’nin Sovyetler Birliği’nde atom bombası üzerinde çalışan fizikçilerin yaşamlarından esinlenen “DAU” filmi, Ukrayna’dan tepki çekti. Ukrayna Dışişleri ve Kültür bakanlıkları ile Ukrayna’nın İtalya Büyükelçiliği, filmin yarışma programına alınmasını eleştirerek yapımı “Rus devleti ve nüfuz ağlarıyla bağlantılı bir proje” olarak nitelendirdi.
Festival direktörü Alberto Barbera ise filmin seçilmesini savundu. Barbera, “DAU”nun Rus filmi olmadığını ve Vladimir Putin propagandası içermediğini belirterek, filmin totaliter rejimleri ve bu rejimlerin bireylerin özgürlüklerini kısıtlamak amacıyla hayatlarına müdahalesini eleştirdiğini söyledi.
Yönetmen Khrzhanovsky de uzun bir açıklamayla eleştirilere yanıt verdi. Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik savaşına ve bu savaşı mümkün kılan siyasi sisteme karşı olduğunu belirten yönetmen, Rus vatandaşlığından vazgeçtiğini ve halen Almanya, İngiltere ve İsrail vatandaşlıklarına sahip olduğunu açıkladı.
Jeopolitik gerilimler yılın başlarında Venedik Bienali’nin çağdaş sanat sergisinde de gündeme gelmiş, jüri üyeleri Rusya ve İsrail’in katılımını protesto ederek görevlerinden istifa etmişti.
Geçen yıl festival sırasında büyük bir protesto düzenleyen Venice4Palestine grubu ise bu yıl İsrail hükümetiyle bağlantılı kurum ve kuruluşlarla tüm anlaşmaların askıya alınmasını ve festival boyunca Filistin bayrağının dalgalandırılmasını istedi.
Festivalin resmi seçkisinde iki Filistin filmi bulunuyor: Ahmed Hassouna’nın “Al Mowaten Osama” ve Muayad Alayan’ın “Hiwar ma’albahr” filmleri.
Altın Aslan yarışında kadın yönetmen tartışması
Festivalin yarışma bölümünde kadın yönetmenlerin temsili de tartışma konusu oldu.
Altın Aslan için yarışan 21 film arasında yalnızca birinin yönetmeni kadın: May el-Toukhy’nin “Woman Unknown” filmi.
Benzer bir tablo 2018’de de yaşanmış ve festival yönetimi 2020 yılına kadar yarışmadaki filmlerin en az yarısının kadın yönetmenler tarafından çekilmesini hedeflediğini açıklamıştı. Ancak bu hedef henüz gerçekleşmiş değil.
Festivalin merkezi Lido Adası
Venedik denince akla Rialto Köprüsü ve San Marco Meydanı gelse de film festivali kentin ana bölümünde değil, yaklaşık 11 kilometre uzunluğundaki Lido Adası’nda düzenleniyor.
Venedik’in merkezinden vaporetto ile yaklaşık 20 dakikada ulaşılan ada, 12. yüzyılda askeri bir karakol olarak kullanılıyordu. 19. yüzyılın sonlarına doğru ise Avrupa aristokrasisinin gözde sahil tatil merkezlerinden birine dönüştü.
Lido, Thomas Mann’ın “Venedik’te Ölüm” adlı uzun öyküsüne ve Luchino Visconti’nin 1971 tarihli film uyarlamasına da ev sahipliği yapan başlıca mekân olarak biliniyor.
Venedik, Oscar yarışının önemli duraklarından biri
Festival direktörü Alberto Barbera’ya göre Venedik’in Oscar yarışındaki rolü, 2013 yılında “Gravity” filminin festivaldeki prömiyeriyle daha da güçlendi. Film, ertesi yıl yedi Oscar kazanarak Venedik’i ödül sezonunun önemli başlangıç noktalarından biri haline getirdi.
Akademi üyelerinin uluslararası niteliğinin giderek artmasıyla festivalin Oscar yarışındaki etkisi de güçlendi. 2014’ten bu yana Venedik’te prömiyer yapan dört film En İyi Film Oscar’ını kazandı: “Birdman,” “Spotlight,” “The Shape of Water” ve “Nomadland.”
Geçen yıl ise “Frankenstein” ve “Bugonia” dahil olmak üzere iki film En İyi Film dalında Oscar adaylığı elde etti.
Ünlüler festival boyunca teknelerle taşınacak
Festival süresince yıldızların ulaşımında tekneler önemli rol oynuyor. Lido’daki otellerin dağınık yapısı nedeniyle ünlüler basın toplantıları ve film galaları için çoğunlukla özel su taksileriyle seyahat ediyor.
Beş yıldızlı Hotel Excelsior, 1908’den bu yana Lido’nun en bilinen otellerinden biri. Giudecca Adası’ndaki Hotel Cipriani, George Clooney’nin favori barlarından birine ev sahipliği yaparken; Brad Pitt ve Elizabeth Taylor gibi isimlerin kaldığı Gritti Palace da festivalin ünlü konaklama adresleri arasında.
George ve Amal Clooney’nin evlendiği Aman Venice’in yanı sıra, yakın zamanda kapsamlı bir renovasyonun ardından Four Seasons bünyesinde yeniden açılan tarihi Hotel Danieli de festival döneminde yıldızların uğrak noktalarından biri.
Lido’da motorlu araçların kullanılmasına izin verildiği için ünlüler zaman zaman Excelsior iskelesinden kırmızı halıya sponsor araçlarıyla da götürülüyor. Festival katılımcılarının bir bölümü ise adayı bisikletle dolaşmayı tercih ediyor.
Jüri başkanlığını Maggie Gyllenhaal yapıyor
Festivalin ana yarışmasında jüri başkanlığını oyuncu ve yönetmen Maggie Gyllenhaal üstleniyor.
Jüride Tunuslu yönetmen Kaouther Ben Hania, İngiliz besteci Daniel Blumberg, Fransız yönetmen Xavier Giannoli, Afgan yönetmen Shahrbanoo Sadat ve Hong Konglu yönetmen Johnnie To da bulunuyor.
Altın Aslan dahil festivalin ödülleri 12 Eylül’de açıklanacak.
