İran: Hürmüz’den geçişte tek yetki bizde

İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’ndan geçişte kurallara uymayan gemilerle “gereken şekilde” ilgileneceğini açıkladı. Washington ise boğazdan geçişlerde ücret uygulamasını kabul etmeyeceklerini bir kez daha vurguladı.

İran Devrim Muhafızları Perşembe günü yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndan izinsiz geçişlere karşı uyarıda bulundu. Açıklamada, kurallara uymayan gemilerle “gereken şekilde ilgilenileceği” belirtildi.

“Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için tek yetkili rotanın, İran İslam Cumhuriyeti’nin ilan ettiği rota” olduğunun vurgulandığı açıklamada, izinsiz herhangi bir geçişin “kabul edilemez ve son derece tehlikeli olduğu” ifade edildi.

Devrim Muhafızları ayrıca, ayrıntı vermeden “bazı otoriteler” tarafından Boğaz üzerinden yeni bir rota açıklandığını söyleyerek bu durumu kınadıklarını bildirdi.

Hürmüz Boğazı’na kıyısı olan ülkelerden Umman, Salı günü geçici bir geçiş koridorunun açıldığını duyurmuştu.

Ummanlı yetkililer, Birleşmiş Milletler’e (BM) bağlı Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ile koordineli olduğunu belirttikleri ve Umman kıyılarına yakın seyreden bir rotayı gösteren bir harita yayımlamıştı.

Şu anda İran tarafından izin verilen tek rota, İran kıyılarını takip eden bir koridordan geçiyor.

Barış zamanlarında dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’si ile sıvılaştırılmış doğal gazın (LPG) önemli bir kısmı İran ile Körfez ülkeleri arasında yer alan ve en dar noktası 30 kilometre genişliğinde olan Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor.

ABD ile İran arasındaki en büyük ihtilaf noktalarından

İsrail ve ABD’nin 28 Şubat’ta İran’a saldırılarıyla başlayan savaş sırasında Tahran tarafından fiilen geçişlere kapatılan Boğaz’ın geleceği, Tahran ile Washington arasındaki müzakerelerde temel anlaşmazlık konularından biri.

Tahran, geçiş ücretleri yerine “denizcilik hizmet bedelleri” adını verdiği ücretler uygulamayı planladığını belirtirken ABD, Hürmüz Boğazı’nın uluslararası bir su yolu olduğunu ve bu nedenle ücret alınmaması gerektiğini savunuyor.

Geçtiğimiz hafta Tahran ile Washington arasında savaşı sona erdirmek için imzalanan mutabakat zaptı, ticari gemilerin önümüzdeki 60 gün boyunca boğazdan ücretsiz geçebileceğini öngörüyor.

İran ile ABD müzakereleri sürerken, bu sürenin ardından hangi düzenlemelerin geçerli olacağı ise belirsizliğini koruyor.

Rubio: Kabul edersek dünyaya salgın gibi yayılır

İran ve Umman Salı günü, boğazın yönetimine ilişkin hizmetler için alınacak “maliyetleri” inceleyeceklerini açıklamıştı.

Ancak ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, bu hafta Körfez ülkelerine gerçekleştirdiği ziyaret sırasında Washington’un herhangi bir geçiş ücreti veya harcı kabul etmesinin söz konusu olmayacağını belirtti.

Bahreyn’de düzenlenen Körfez İş Birliği Konseyi toplantısında konuşan Rubio, Tahran’ın boğazdan geçen gemilerden ücret almasının diğer su yollarına da yayılabileceği ve “tam bir kaosa” yol açabileceği uyarısında bulundu.

“Uluslararası su yolları hiçbir ulus devlete ait değildir” diyen ABD’li Bakan, “Bu, bugün dünyada temel bir ilkedir; aksi halde dünya tam bir kaosa sürüklenirdi” şeklinde konuştu.

Rubio, sözlerini “Eğer sadece kendi kara sınırlarınıza yakın olduğu için uluslararası bir su yolunu kullanmanın ücretli olabileceğini kabul edersek, bu yaklaşım dünyaya salgın gibi yayılır” şeklinde sürdürdü.

Ayrıca ABD’nin bir barış anlaşması istediğini ancak bunun “bedeli ne olursa olsun” anlamına gelmediğini vurgulayan Rubio, “Bir anlaşma istiyoruz, ancak her ne pahasına olursa olsun bir anlaşma istemiyoruz” dedi.

Tur kapsamında Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Bahreyn’i ziyaret eden Rubio, Körfez ülkelerinin çıkarlarının da dikkate alınacağı taahhütlünde bulundu.

Kaynak: DW Türkçe