İncelik ve güzellik duygusu -1

Han Ayvaz Adıgüzel

hanayvazadiguzel@gmail.com

Orta çağ Avrupa’sında fikirler yemek yerken tartışılırdı ama kural kibarlığı bozmamaktı. Acaba ne dersiniz, yaşamın tadını çıkarmak bu mudur sizce. Bu işin bir de tersini düşünün. Tartışırken adamın gırtlağına çatalı saplamak gibi.

Yaşamdan haz duymak; böyle bir özleyiş çağını halkımızın yaşamasını çok istiyorum. Bu bir incelik ve güzellik duygusudur.

Enerjik ve tembel halimiz! Bakınız, bunun ikisi de bizde var.

Savaşçıl bir dünyada ulusal varlığın korunması için enerji gereklidir. Peki, biz enerjimizi neye yönelttik? Sanata veya bilime mi? Sanmıyorum! Adam öldürmeye mi? Hayır, hayır. Maraş, Çorum, Sivas olayları bir tertipti bir Muaviye oyunuydu, genelleme yapılamaz.

Kanaatim şudur: Enerjimizi, zeminsiz, bilimsiz bir siyasete yönelttik. Böylece bir Türk uygarlığı kendi kendini yok etti. Yurtsever veya vatansever oluşumuz bunu önleyemedi.

Şimdi güzellik duygusunu ele almak istiyorum, yazımızın başlığı da zaten bu idi.

Tarih şunu kaydetmiştir. Bazı güzellerin talihi kendi güzelliklerine benzemez. Yıkıcı bir sel olur çıkar. Ne getirdiği-götürdüğü belli olmaz. Bundandır bu güzeller hem çilekeş hem mütevazi olurlar. Bu zor yaşamda bazılarının günü var bazıları günceldir. Bazıları muhabbetten pay alır bazılarının muhabbette payı var. Bazılarının yönü var bazıları yön verir.

Bazıları yaygarada bazıları tartışmada ciddidir.

Eğer anlamak istersen, görürsün ki bazılarının dalgası var bazıları dalgalı ve sen bazı güzele benim dersin bazısını benimsersin. Bu sonuncusu ondan kesilme emareleridir.

Bazı güzeller üstün değil ama eşsizdir. Üstün olmanın kriteri nedir bu bilinmiyor. Ya eşsiz olmak? Onlar insanlık adına bütün görevlere sahiptirler. Hakikat arayışında özgürlüğün kokusunu alırlar, hiçbir zorba onları korkutamaz. Merhamette daha bir sadıktırlar. Kutsal tabiat gibidirler.

Hiçbir gündemleri yoktur ama kendileri gündemdedirler. Zorluklar içinde güzelleşir, suallerle tazelenirler. Onlar, az konuşsa da varlıkları çok konuşulur. Dünyanın dönüşünde payları vardır. Sihirli dönüşlere eşlik ederler.

Merkezde güzellik olunca diğerleri ayrıntılardır.

Güzellik onun mülküdür. Mülk, sahip demektir. O halde güzelliğe sahip olmak bir mülktür. Bazı güzellerde özel bir bereket vardır, onlar yüzeysel söz söylemezler.

Geçmişin uzantısı ve geleceğin beklentisi. Bunlar güzellerin imtihanlarıdır. Birisi onun hakkıdır birisi sadakati!

Bazı güzellerin aşkı var bazılarının sevgilisi. Aşkı olanların gündemi var, sevgilisi olanların gücü. Bazılarının nedeni var bazılarının amacı. Nedeni olan çaresizidir amacı olan diri.

Özgürlük tek başına mayadır, ekvator bir çizgidir, dünyanın ortasından geçer. Aslında bu çizgi yoktur fakat anlatım için gerekliydi. Mutluluk da öyle. Mutluluk yok hayat var.

Bazı güzeller olmayan bir mutluluk için özgürlüğünden vaz geçerler. Oysa ondan istenen hayattı.

Güzelliği bilimin koyduğu amansız ölçülerle ölçemezsin; çünkü sende ışık dünyasının ötesinde ölçü yok. Güzelliğin özetini de yapamazsın; çünkü bir güzel hülasa edilemez.

Güzellik takdir edilir ama tapınılmaz. Güzeller ne takdir ister ne de tapınma. Onlar için ikisi de yıkıcıdır. 

Güzellerde melekûttan sima var. Her simada sevenlere ima var. Eğer ki imayı anlamıyorsan, senin ne isyanının ne de sulhunun bir anlamı yoktur. Sen cephede at koşturamaz, cıda savuramazsın.