Mekke Anlaşması TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos’ta imzalanan Mekke Anlaşması, Cumhur İttifakı’na destek veren CHP’nin de oylarıyla TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Anlaşması, TBMM Genel Kurulu’nda AKP, MHP ve CHP’nin oylarıyla kabul edildi.

Anlaşma, üç ülke arasında 7 Ağustos’ta imzalanmış, onay için 20 Ekim’de TBMM’ye sunulmuştu. Metin, Ekim sonunda, TBMM Dışişleri Komisyonu’nda yine AKP, MHP ve CHP’nin oylarıyla onaylanmıştı.

Mekke Anlaşması, NATO’nun 5’inci maddesine benzer şekilde, bir üyeye yönelik saldırının tüm ortaklara yapılmış sayılacağı hükmünü içeriyor.

Ancak bu, tarafların otomatik olarak savaşa katılacağı anlamına gelmiyor.

Saldırıya uğrayan devletin ortaklarından askeri destek talep etmesi, bunun üzerine muhataplarının desteğin niteliğine karar vermesi gerekiyor. Ankara’dan gelen açıklamalara göre bu destek, lojistik yardımdan istihbarat paylaşımına, eğitim ve teçhizat temininden sahaya doğrudan asker göndermeye kadar birçok farklı formda olabilir.

Anlaşma, tarafların savunma sanayisine yönelik ortak projeler geliştirmesini de öngörüyor.

Öte yandan anlaşma, hem metnin onay için Meclise gelişinin gecikmiş olması hem de Suudi Arabistan’ın hâlihazırda Yemen’de, İran destekli Husilerle aktif bir çatışma içinde olması nedeniyle muhalefetin tepkisini çekiyor.

İyi Parti’den gecikmeye tepki

Genel Kurul görüşmeleri sırasında İyi Parti Bursa Milletvekili Selçuk Türkoğlu, “Zaten savaşta olan, saldırı altında olan bir ülkeye destek vadediyorsunuz. Neyin karşılığında?” diye sordu, ayrıca anlaşmanın imzalanmasından Meclise gelmesine kadar geçen sürenin uzunluğuna tepki gösterdi:

“31 Ağustosta İstanbul’da komite toplantısı yapılıyor, Riyad’da sekreterya kuruluyor, Pakistanlı bir general genel sekreter olarak atanıyor, 5 Ekim’de Riyad’da ikinci toplantı gerçekleşiyor, daha ortada Meclisin onayı yok ama ittifakın mekanizması çalışıyor. Anayasa’nın 90’ıncı maddesi ortada, uluslararası anlaşmaların onayı mutlaka Mecliste yapılır. Siz daha Meclis karar vermeden hangi yetkiyle bu yapıları işletmeye başladınız?”

Yemen’de devam eden çatışma

Yeni Parti Muğla Milletvekili Süreyya Öneş Derici de anlaşmanın taraflarından olan Suudi Arabistan’ın hâlihazırda Yemen‘de aktif çatışma içinde olduğuna dikkat çekti:

“Suudi Arabistan’ın bölgesel rekabetleri nedeniyle ülkemizin başka bölge ülkeleriyle karşı karşıya gelmesine yol açabilecek bir düzenlemeyi millî çıkar olarak açıklamak mümkün değildir. (…) Anlaşmanın onaylanmasının doğrudan asker gönderme kararı olmadığını ifade etseniz bile askeri yükümlülüklerin kabul edilmesiyle gelecekte oluşabilecek siyasi baskıları ve fiili sorumlulukların olası sonuçlarını yok saymak mümkün değildir.”

DEVA: NATO varken neden gerekti?

DEVA Partisi Ankara Milletvekili İdris Şahin ise Türkiye’nin zaten NATO üyesi olduğunu hatırlattı, yeni bir savunma anlaşmasına neden ihtiyaç duyulduğunu sorguladı:

“Birlikte imza koyduğumuz ülkeler bize hangi konuda savunacak? Ola ki Türkiye’ye bir saldırı olması hâlinde biz NATO’nun bir ferdi değil miyiz, NATO’nun en güçlü 2’nci ordusuna sahip değil miyiz? Eğer biz Türkiye’ye sağından, solundan, komşularından gelebilecek bir saldırıda Pakistan ve Suudi Arabistan’ın savunma gücüne güvenerek bir anlaşmayı imzaya koyuyorsak vah bizim hâlimize.”

DEM Parti Bitlis Milletvekili Semra Çağlar Gökalp de anlaşma ile imzacı ülkelere silah satma hedefini sorguladı:

“Ekonomik krizden çıkışı silah ihracatında ve askerî ortaklıklarda aramak yanlış ve tehlikelidir. Halkın geçim sorununu, geleceğini savaş riskine bağlayarak çözemezsiniz. Bugünün ekonomik hesapları uğruna gelecek kuşaklara çatışma, borç ve yıkım mirası bırakamazsınız.”

Kaynak: DW Türkçe