Han Ayvaz Adıgüzel: Zihinsel huzursuzluk çağı…

Han Ayvaz Adıgüzel

hanayvazadiguzel@gmail.com

Roma krallarından birisi şöyle demiş: “Ben istiyorum ki bütün Romalılar tek bir kafaya sahip olsunlar bir vuruşta hepsinin kafasını uçurayım!” Kralın isteğini görüyor musunuz?

Günümüzde düşünür ve yazarların görüşlerini aykırı bulanlar onların kafalarını bir vuruşta uçururlar, son dileğin nedir diye sormazlar bile. Aslında bu tarihte de de böyleydi.

Yaşadığımız çağ zihinsel huzursuzluk çağıdır. İdeolojimin kurallarına uy, böylece bir ayrıcalığın olsun diyorlar. Yani yaşam ayrıcalığı!

Yaşam ayrıcalığı aslında bir yorgunluktur. Bazı insanlar doğduğundan beri yorgundur. Yorgunluk meselesi, Tıp’ın bir dalını oluşturur. Yorgun insanlar fikren asi oluyorlar fakat fikren anarşist değiller.

Asi insanlar fikirlerin kurgusal boyutunu eleştirirler. Mesela diyorlar ki: İdeolojiler devletin elinde olmamalı, dinin emrinde olmamalı, hele ki bir mezhebin! Başta devlet olmak üzere, evladın babadan korktuğu gibi kendi halkından korkmalı. Bunun için halk vatansever ve tahsil sahibi olmalı.

Bir halkın entelektüel hedefi yoksa onların enerjileri çalınır. Zihinsel zafiyeti denilen şeydir bu. Bu duruma düşen toplumlar, ahmak ve mahrum bir halde kalırlar. Yıkıcı bir gücün marabası olurlar. Günümüz toplumu gereksiz meşguliyetlere sevk edilmiştir. Hem kavramsal hem de yapısal olarak! Kendilerinde boş bir yaşam belirtilerini görebilirsiniz. Ölü bir yaşam!

Tefekkür kişinin kendini özgürleştirme çabasıdır. Dürüst insanlar yeni bir sayfa açmak istiyorlarsa önce marabalıktan çıksınlar.

Maraba, insanlarının kavrama yetenekleri zayıftır; çünkü düşünme sistematikleri yoktur. Mesela; konuştukları konuları aynı süreçte götüremezler, daldan dala atlar dururlar. Sözlerinde istikrar yoktur. Cümle ve sözcükleri salatalık gibi bir hal almıştır.

Günümüzde her şey hızlıca değişiyor. Acaba değişen insanın kaderi mi?

Artık insanın temel gerçekleri araması bir lüks sayılıyor. Yani perspektif kıtlığı! Ne yazılarında ne konuşmalarında çözüme yönelik bir hal yoktur. Ortada bir boşluk olduğu belli. Boşluğu da ezberlediği dualarla doldurmaya çalışıyor: “Allah’ım kahrı-u perişan eyle” gibi bıkkınlık veren dul gelin duaları. Bu dualarla işi götürüyor.

Bir Rus yazar tartıştığı karşı bir topluma şöyle demiş: “Sizler kendi halkınızı anlamıyorsunuz. Sizin anladığınız, bizim Tolstoy’un dilidir. Yapmacık bir insaniyetçilik!” Rus yazarının iddiasının doğruluk yanı yok değil hani!

Günümüzün insanlarının vatanseverliği de yapmacıktır. İnsanların kurtuluşu birazda kavrama yeteneğine bağlıdır.

Bu hızlı değişim devletleri de etkiledi. Strateji belirlemede şaşkınlık yaşıyorlar. Çin’de M.Ö 500. yy.’larında yazılmış bir kitap var. “Savaş sanatı” diye. Bunu filozof Tzo yazmış. Orada şöyle diyor: “Saha avantajını kaptıran devlet kaybeder!” Bu mükemmel bir uyarıdır. Devletler mürai bir dış politika izlerlerse saha avantajını da moral gücünü de karşıya kaptırır. O ülke belalara uğrar.

Hitler Avrupa’ya “satranç tahtası” diyor. Hitler Ortadoğu’yu bilseydi Avrupa’ya piyon derdi. Ortadoğu’da bütün satrançlar yanar. Ortadoğu’da savaşa itilen devlet yanar. Ortadoğu, karanlık gayeler ülkesidir.

Yukarıda olayların hızına atıfta bulunduk. İleri yorumlarda hız meselesi hesaba katılmalı. Olayların hızı yüzünden bazen aydınlar bunalıma düşebilir. Bazı ülkelerde aydın kıtlığı da söz konusudur. Onlar şöyle diyorlar: “Keşke ülkemizde aydınlar olsaydı da varsınlar bunalıma düşmüş olsalardı!”

Çağımızda din alimleri daha bir problem teşkil ediyorlar. Din adına her şeyi yok etmekten çekinmiyorlar.

Tarihten bir sayfa açmak istiyorum. Osmanlı sultanı şeyhülislama bir ferman yazmış: “Savaş içindeyiz, halk yardım yapıyor, ülamayı topla onlarda yardım yapsınlar!” El Cevap:” Sultanım biz yüksek dualarımızı esirgemeyeceğiz, halkın yardımına güven!”

Sultan şöyle yazmış: “Allah hiç kimseyi size muhtaç etmesin!”

O zamanlar ulamanın maaşı gecikse; “sultan bizi kara çanağa muhtaç etti” diye yaygarayı basarlarmış.