Covid-19 pandemisi sonrasında Avrupa’da hava taşımacılığı toparlandıktan bu yana ilk kez, yolcu trafiği yıllık bazda geriledi.
Avrupa havalimanı ticaret birliği ACI EUROPE’a göre, Avrupa havalimanı ağında seyahat eden yolcu sayısı 2026 Nisan ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,7 azaldı.
Kuruluş, düşüş marjinal kalsa da bunun “önemli bir dönüm noktasına işaret ettiğini” belirtiyor.
Avrupa’da neden daha az insan uçuyor?
ACI EUROPE, nisan ayındaki tablonun, Ortadoğu’daki çatışmalar, bu yıl Paskalya tatilinin bir bölümünün mart ayına kayması ve Almanya pazarını ciddi şekilde etkileyen grevler gibi bir dizi etkenin birleşimini yansıttığını söylüyor.
Buna karşın bazı havalimanları büyümeye devam ediyor. AB+ bölgesinde en iyi performanslar Slovakya’daki (+125,2), Slovenya’daki (+14,6), Estonya’daki (+12,1), Malta’daki (+13,5) ve Polonya’daki (+8,3) havalimanlarından geldi.
AB+ bölgesinin en büyük pazarları arasında ise en iyi sonuçlar İspanya (%3,7) ve İtalya’dan (%2,2) geldi.
Buna karşılık Almanya’daki (%‑8,5), Birleşik Krallık’taki (%‑2,1) ve Fransa’daki (%‑0,9) havalimanlarında yolcu sayıları geriledi. En sert düşüşler Kıbrıs’ta (%‑16,1) ve İzlanda’da (%‑11,7) kaydedilirken, onları Avusturya (%‑7,4) ve İsviçre’dekiler (%‑6,1) izledi.
En büyük ve en küçük Avrupa havalimanları en fazla etkilendi
Genel olarak, Avrupa’nın bölgeyle bağlantısının büyük kısmını sağlayan “büyük” havalimanları (%‑3,5) ile birlikte “mega” (%‑1) ve “büyük ölçekli” havalimanları (%0,1 artış) Ortadoğu’daki çatışmalardan en çok etkilenen segmentler oldu.
Büyükler arasında, nisanda yolcu trafiğinde artış kaydeden tek havalimanları Barcelona (%4,1), Madrid (%3,3) ve Amsterdam-Schiphol (%2,7) oldu.
Münih (%‑16,4) ve Frankfurt (%‑11) ise ay içinde tam yedi gün süren grevler nedeniyle en sert düşüşleri yaşadı.
Genellikle en iyi performans gösteren havalimanları arasında yer alan İstanbul Havalimanı (%‑6,8) ve İstanbul Sabiha Gökçen (%‑3,4) de nisanda daralma yaşadı; Londra Gatwick’te (%‑8,8) ve Londra Heathrow’da (%‑5,34) da yolcu sayıları geriledi. Buna karşılık Roma-Fiumicino (%‑0,6) ve Paris-CDG (%0,0) neredeyse sabit kaldı.
Buna karşılık, hat ağları ağırlıklı olarak Avrupa içi uçuşlardan oluşan “orta ölçekli” (%2,1 artış) ve “küçük” (%5,5 artış) havalimanları, düşük maliyetli hava yollarının kapasite kısmaması ve talebin bir bölümünün uzun menzilli uçuşlardan orta/kısa menzilli seferlere kayması sayesinde büyük ölçüde korunmuş göründü.
Küçük havalimanları ise pandemiden önceki (2019) seviyelerle karşılaştırıldığında %‑27,7 ile en kötü performansı sergilemeye devam ediyor; bu da piyasa koşullarındaki yapısal değişimi ve ciddi mali sürdürülebilirlik sorunlarını yansıtıyor.
EES sistemi hâlâ “acil bir endişe kaynağı”
ACI EUROPE Genel Direktörü Olivier Jankovec’e göre nisan ayı, Avrupa hava trafiği için belirgin bir kırılma noktasına işaret ediyor.
“Pandemi sonrasındaki güçlü sıçramanın ardından yolcu trafiğindeki büyümenin zaten normalleşmeye başladığını görüyorduk; ancak başta Ortadoğu’daki savaş olmak üzere jeopolitik istikrarsızlık artık büyüme üzerinde ek baskı yaratıyor ve pazarlar arasında ciddi performans farklarını ortaya çıkarıyor” diyor.
“Olumlu olan, talebin genel olarak güçlü kalması, hava yollarının kapasite ayarlamalarının sınırlı olması ve olası jet yakıtı kıtlığına ilişkin kaygıların hafiflemiş olması.”
Ancak Jankovec’e göre en acil sorun hâlâ “Schengen Giriş/Çıkış Sistemi’ne bağlı sınır kontrol süreçlerinin yol açtığı ağır aksaklıklar ve bunların yolculara yaşattığı sıkıntılar”.
“Yetkililere, operasyonel olarak gerekli görülen yerlerde sistemi tamamen askıya almak da dahil olmak üzere daha fazla esneklik tanınmadığı sürece, yolcular için yaşanacak aksaklıklar önümüzdeki haftalar ve aylarda artacaktır” diye uyarıyor.
