Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Gazi Mustafa Kemal Atatürk; diğer nitelikleri, diğer özellikleri yanında, Osmanlı modernleşmesinin, özelde de Osmanlı askeri modernleşmesinin ürünü olan, çok seçkin bir aydındır. Kendisini çok iyi yetiştirmiş, ilgi alanlarının, entelektüel meraklarının enginliğiyle, zenginliğiyle, çeşitliliğiyle dikkat çeken bir aydındır. Bu vasıfları, büyük önderi, diğer sıfatları yanında, bir düşünür yapacak kadar güçlüdür. […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Siyasi partiler arasında transferler, hız kesmeden devam ediyor, hem de her düzeyde. Milletvekilleri de var, belediye başkanları da var, belediye meclis üyeleri de var, transfer listelerinde. Bu transferlerin siyasi boyutu yanında, ahlaki boyutu, siyasal etik açısından taşıdığı sorunlar da dikkat çekiyor elbette. Oysa çözümü basit. Bir partinin mensubu olarak […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Türkiye’nin gelişim sürecini Batı şablonu ile açıklamaya ve anlamaya çalışmak, gelişmeler karşısında bunu yapanları şaşkına çevirir genellikle. Endüstri Devrimi’ni yaşamamış, çökerken yarı sömürge durumuna düşmüş, tamamen din kurallarına göre yönetilmese bile teokratik yönü öne çıkan çokuluslu bir imparatorluğun dağılmasının nedenlerini, iktisadi, siyasi, askeri, toplumsal, kültürel, coğrafi boyutlarını dikkate almadan […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Son yıllarda, özellikle gençler arasında 1908 Jön Türk Devrimi’ne, İttihat ve Terakki’ye, Kemalizm’e ilişkin dikkat çeken bir ilgi var. Türk gençlerinin bu konulara ilgi göstermesi, bu alandaki doğru, nitelikli, bilimsel düzeyi yüksek kitapları, makaleleri, belgeselleri, yayınları takip etmesi, olumlu ve önemli. Bu konularda Zafer Toprak’tan Feroz Ahmad’a, Tarık Zafer […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Her ideoloji, her devrimci program, her düşünce sistemi, her doktrin, her paradigma, her siyasal sistem, kendi tarihsel, toplumsal, siyasal, sınıfsal, kültürel, iktisadi, coğrafi şartlarında olgunlaşır. Onların sentezi, onların ürünü, onların birikimi olarak tarih sahnesine çıkar. Hiçbir düşünce, tarihe çalım atamaz, tarihin üzerinden sırıkla atlayamaz, tarihin altından tünel kazıp geçemez. […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Gazi Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde, emperyalizme ve işbirlikçilerine karşı verilen Kurtuluş Savaşı’nın ve savaşla birlikte, eş zamanlı olarak başarılan egemenlik devriminin ürünü olan Cumhuriyet; Türk Milleti için bir rejimden, bir yönetim biçiminden fazlasıdır. Çünkü tam bağımsızlıktır. Ulusal egemenliktir. Hukuk devletidir. Medeni Kanun’dur. Yurttaşların eşitliğidir. Ulus bilincidir. Saraya, saltanata değil, […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Meraklıları bilir, dış politika, diplomasi, uluslararası ilişkiler, tarihsel olarak devlet merkezli alanlardır. Bürokrasileri güçlü, hiyerarşik yapıları sağlamdır. Bu bağlamda muhafazakâr bir karakter taşırlar. Kurumsal hafızanın güçlü, kurumların geleneğinin etkili olduğu bir alandır dış politika. Bu nedenle genelde, kurumsal ilişkiler, geleneksel aktörler öne çıkar.  Fakat son yıllarda hızını artıran dijitalleşme, […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Türkiye ve Libya arasında Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin 2019’da imzalanan mutabakat, geçtiğimiz günlerde, Libya’nın doğusundaki Temsilciler Meclisi’nce de onaylanınca, Akdeniz’de hesaplar yeniden yapılmaya başlandı. Çünkü bu imzayla, Libya’da çatışma halinde olan iki taraf da, Türkiye’yle imzalanan mutabakatı kabul etmiş oluyorlar. Bu adım, dış politika yanında, Libya’daki […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Atatürk’ün sözüdür; “Kuvvet birdir ve o milletindir”. TBMM’nin duvarında şu söz yazar: “Egemenlik, kayıtsız şartsız milletindir”. Kurtuluş Savaşımızın başlangıç evresindeki örgütün adı, Kuvayı Milliye’dir. Sivas’ta tek bir çatı altında örgütlenen cemiyetin adı; Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’dir. Ankara’da açılan meclisin adı, Türkiye Büyük Millet Meclisi’dir. Atatürk’ün Kurtuluş Savaşı […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Yarın Cumhuriyet Bayramımızı kutlayacağız. Kimilerinin halen içine sindiremediği, travma yarattı, enkaz bıraktı, reklam arası, parantez dediği, bizzat Atatürk’ün kurduğu partide siyaset yapan bazılarının bile burun kıvırdığı, etnikçiliği sosyalizm, mezhepçiliği komünizm, hemşericiliği Marksizm zannettiği bir dönemde, Cumhuriyeti büyük bir kararlılık, tutarlılık ve yüreklilikle kutlayacak ve sahipleneceğiz.  Ne mutlu bizlere, Cumhuriyetçiyiz. […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Ekonomiye ilişkin haberler, siyasetin ve dış politikanın gidişatını anlamada önemlidir. Yükselen ve gerileyen güçlere, yeni ittifaklara, ittifakların içindeki çatlaklara ilişkin ilk ipuçları, ekonomi sayfalarından gelir. Sözcü gazetesinde, 18 Ekim 2026’da çıkan, “ABD, Çin’in bu hamlesini fark ettiğinde iş işten geçmiş oldu: Dünyayı bankalarla kuşattı” başlıklı haberde de, dünyada son […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Mekke Savunma Anlaşması’nın pek heyecanlandırdığı kimileri, İran destekli Husilerle – Suudi Arabistan arasındaki çatışmalarda, Türkiye’nin de taraf olması gerektiğini düşünen bazıları, yine ve yeniden, Osmanlı dönemi geçmişimize atıfla, fetih rüyaları görüyorlar. Tarih konuşulurken, özellikle de Türk tarihi, Osmanlı tarihi konuşulurken, çok yaygın olarak kullanılan şu söze atıfta bulunuyorlar: “Osmanlı […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Hakikatin maalesef yalana, imaja sıklıkla yenik düştüğü bir çağda yaşıyoruz. Siyasette olsun, ekonomide olsun, akademide olsun, diplomaside olsun, toplumsal yaşamda olsun, gündelik hayatta olsun sıklıkla yaşıyoruz bunu. Fransa’da yaşanan olaylarda, halkın, gençlerin çok haklı ve meşru tepkilerinde de görüyoruz bunu, Ortadoğu’daki gelişmelerde de. Son yıllarda sadece siyaset bilimi, dış […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Avrupa Birliği (AB), ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında varılan ve Rusya’nın dizeline yönelik ABD yaptırımlarını geçici olarak kaldıran anlaşmaya tepki göstermiş. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, savaşın bitmesi için Rusya üzerindeki baskının artırılmasını isterken, AB ülkelerinin dışişleri bakanları […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ ABD emperyalizmi ve müttefiki İsrail’e karşı İran’ın, ABD himayesindeki Suudi Arabistan’a karşı da, İran destekli Husilerin gösterdiği direniş, pek çok siyaset bilimciyi, uluslararası ilişkiler uzmanını, gazeteciyi, yorumcuyu şaşırttı. Böylesi bir mukavemet beklemiyorlardı çünkü. İran’ın silah, cephane, füze, roket stoklarının kısa sürede eriyeceğini, Husilerin birkaç haftada pes edeceğini sanıyorlardı. Yanıldılar. […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Liberalizm; savunucuları ne derlerse desinler, ne normal olanı, ne makul olanı, ne de kaçınılmaz olanı temsil eder. Fakat bunları temsil ettiği yönünde, geniş halk kitlelerini, yoksulları, emekçileri, ezilenleri büyük ölçüde ikna etmiştir, maalesef. Bu yönde bir algı oluşturmayı başarmıştır, ne yazık ki. Siyasal, düşünsel, ideolojik, kültürel, entelektüel bir hegemonya […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Dış politika; en kısa, en yalın, en basit tanımıyla, diğer ülkelerle girişilen her türlü ilişkinin yönetimidir. Yüksek maliyetli bir iştir dış politika. Yüksek bilgi, beceri, deneyim, liderlik gerektirir. Çünkü başarısızlığın bedeli ağırdır, hem de her açıdan. Ülkenin itibarı, nüfuzu, caydırıcılığı da, insan kaynağı da, parası da, sınırları da doğrudan […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Dış politika, doğası gereği, çok fazla, çok farklı ve çok çeşitli alanları besler ve onlardan beslenir. Çok ve çeşitli girdileri olan bir alandır. Coğrafyadan tarihe, ekonomiden istihbarata, askeri güçten kamu diplomasisi, yaygın ifadeyle yumuşak güç unsurlarına kadar pek çok konu başlığıyla birlikte incelenir çünkü dış politika. Devletin kapasitesi, yani […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Türk Devrimi, diğer nitelikleri ve özellikleri yanında, meclis iradesi ve meclis idaresi altında yapıldığı için de dünya tarihinde önemli, özgün, özel bir yere sahiptir. Türk siyasi tarihinin şüphesiz en katılımcı, en demokratik meclisi olan İlk Meclis, Kurucu Meclis, Gazi Meclis, Kurtuluş Savaşı koşullarında, olağanüstü şartlarda bile, Gazi Mustafa Kemal […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ ABD başkanının, konuk ettiği Çin liderini uçağın merdivenlerinde karşılaması hakkında çok yorum yapıldı. Hem uzun yıllar sonra ilk kez bir ABD başkanı bunu yaptığı için hem de karşıladığı lider, ABD’nin rakip, düşman, hasım olarak tanımladığı bir devletin lideri olduğu için. O fotoğraf, Çin’in sadece ekonomik değil, aynı zamanda politik, […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ İktidarın sıklıkla yeni bir anayasa yapılması yönündeki talebi, toplumda karşılık bulmuyor. Çünkü halkın gündeminde yeni bir anayasa değil, yoksulluk, işsizlik, hayat pahalılığı var. Yüksek kiralar var. Gıda enflasyonu var.  Dahası, anayasa yapmak çok kolay değil. Sadece Meclis içindeki sayısal ve siyasal dengeler yetmiyor. Geniş bir toplumsal mutabakat da şart.  […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Parti farkı olmaksızın, siyasetçilerin, milletvekillerinin, bakanların, belediye başkanlarının ve onların yakınlarının ticari faaliyetleri, aldıkları ihaleler, kazandıkları paralar, kamu vicdanını yaralaması yanında, ahlaki boyutu yanında, siyasi etik boyutu yanında, hukuki boyutu yanında, toplumsal çürümenin de önemli bir göstergesidir. Bu konuda elbette gerekli yasal düzenlemeler yapılmalıdır. Ama bu yetmez. Kamuoyu hassasiyeti […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Şark Meselesi, yaygın olarak kullandığımız ifadeyle Doğu Sorunu, siyasi tarihte, 19. yüzyılda Avrupa’nın büyük güçlerinin, Osmanlı Devleti’nin kaderine hükmetme, topraklarını paylaşma çabalarını anlatmak için kullanılır. Dönemin büyük güçleri, düvel-i muazzama da deriz (düvel, devletin çoğuludur), İngiltere başta olmak üzere, Fransa, Rusya, Avusturya, Osmanlı Ortadoğu’suyla, Osmanlı Balkanlarıyla, Karadeniz’le, Türk Boğazlarıyla, […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ GİRİŞ Montrö Boğazlar Sözleşmesi (20 Temmuz 1936); erken Cumhuriyet döneminin, en önemli dış politika başarılarından biridir. Türkiye’yi ve Karadeniz’i, huzura ve istikrara kavuşturmuştur. Türkiye; 1923’te Lozan Barış Antlaşması’nda tam olarak alamadıklarını, Montrö’de almıştır.  Montrö’nün imzalanmasında, Türkiye’nin başarılı diplomasisi yanında dönemin güç dengeleri ve 2. Dünya Savaşı öncesinin artan endişeleri […]

Prof. Dr. Barış Doster dosterb@hotmail.com YAZAR ARŞİVİ KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, birkaç gün önce, Kıbrıslı Türklerin uluslararası temaslarını sürdürme ve Kıbrıs sorununda müzakere masasında kalma konusundaki tutumunu yineledi. Erhürman, görevi boyunca halkın hakları, güvenliği ve eşitliğinden vazgeçmeyeceğini vurguladı. Doğru bir tavır.  Aynı Erhürman, geçtiğimiz haftalarda da şöyle demişti: “Ne olursa olsun sabrımız taşmaz. Ne olursa […]

Prof. Dr. Barış Doster dosterb@hotmail.com YAZAR ARŞİVİ Mustafa Kemal Atatürk ve o nesil, Osmanlı Devleti’nin, yarı sömürge oluşuna ve işgal edilişine tanıklık eden kuşaktır. Devletin, avuçlarının içinden, vatan topraklarının ayaklarının altından kayıp gittiğini görmüştür o kuşak. O kahramanlar kuşağının askerlik eğitimi ve gençlik yılları, vatanın, milletin, devletin geleceğini düşünmekle geçmiştir.  Dönem, çokuluslu imparatorlukların yıkıldığı dönemdir. […]

Prof. Dr. Barış Doster dosterb@hotmail.com YAZAR ARŞİVİ Siyaset; öncelikle kimin, nasıl yöneteceğiyle, kimlerin nasıl yönetileceğiyle, kaynakların öncelikle hangi sınıflar, hangi toplumsal kesimler lehine kullanılacağıyla, verginin kimden, nasıl, ne oranda toplanıp, toplanan vergilerin öncelikle kimler için kullanılacağıyla, milli hasıladan kimlerin, ne kadar pay alacağıyla ilgilenir. Liberaller, neo liberaller için ise kimlerin öncelikle ne kadar tüketeceği önemlidir. […]

Prof. Dr. Barış Doster dosterb@hotmail.com YAZAR ARŞİVİ Türkiye; ekonomide yüksek bütçe açığı, yüksek dış ticaret açığı, yüksek cari açık gibi yapısal sorunlara sahiptir. Yüksek enflasyon, yüksek döviz kuru, yüksek dış borç, yüksek işsizlik, yüksek faiz gibi sorunlarımız da vardır. Üstelik bu sorunlar yapısaldır. Dönemsel değildir. Türk ekonomisi, bir türlü istenen ölçekte kayıt altına alınamamıştır şimdiye […]

Prof. Dr. Barış Doster dosterb@hotmail.com YAZAR ARŞİVİ İsrail’in 18 Ağustos’ta Suriye’deki Ebu Zuhur Hava Üssü’ne saldırmasından sonra Suriye ve İsrail arasındaki ilişkiler kopmuş. Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, saldırının ardından, İsrail’le iletişimin kesildiğini açıklamış. “İsrail’le güvenlik anlaşmasına ilişkin görüşmelerin yakın zamanda yeniden başlamasını bekliyoruz. Şu an İsrail’e güvenmiyoruz. Önceliğimiz, topraklarımıza yönelik saldırıların durdurulması” demiş. […]

Prof. Dr. Barış Doster dosterb@hotmail.com YAZAR ARŞİVİ Siyaset biliminde siyasal liderlik, fazlasıyla incelenen bir konudur. Çünkü siyasal hayatın, siyasal kurumların, siyasal kültürün oluşmasında ve gelişmesinde hem etkileyen hem de etkilenen olarak çok önemlidir lider. Türkiye; siyasetin lider merkezli yapıldığı ülkelerdendir. Hele de karizmatik liderlik, halkta her zaman yüksek kabul görür. Ne var ki, karizmatik liderlik, […]