Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Parti farkı olmaksızın, siyasetçilerin, milletvekillerinin, bakanların, belediye başkanlarının ve onların yakınlarının ticari faaliyetleri, aldıkları ihaleler, kazandıkları paralar, kamu vicdanını yaralaması yanında, ahlaki boyutu yanında, siyasi etik boyutu yanında, hukuki boyutu yanında, toplumsal çürümenin de önemli bir göstergesidir. Bu konuda elbette gerekli yasal düzenlemeler yapılmalıdır. Ama bu yetmez. Kamuoyu hassasiyeti […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ Şark Meselesi, yaygın olarak kullandığımız ifadeyle Doğu Sorunu, siyasi tarihte, 19. yüzyılda Avrupa’nın büyük güçlerinin, Osmanlı Devleti’nin kaderine hükmetme, topraklarını paylaşma çabalarını anlatmak için kullanılır. Dönemin büyük güçleri, düvel-i muazzama da deriz (düvel, devletin çoğuludur), İngiltere başta olmak üzere, Fransa, Rusya, Avusturya, Osmanlı Ortadoğu’suyla, Osmanlı Balkanlarıyla, Karadeniz’le, Türk Boğazlarıyla, […]

Prof. Dr. Barış Doster YAZAR ARŞİVİ GİRİŞ Montrö Boğazlar Sözleşmesi (20 Temmuz 1936); erken Cumhuriyet döneminin, en önemli dış politika başarılarından biridir. Türkiye’yi ve Karadeniz’i, huzura ve istikrara kavuşturmuştur. Türkiye; 1923’te Lozan Barış Antlaşması’nda tam olarak alamadıklarını, Montrö’de almıştır.  Montrö’nün imzalanmasında, Türkiye’nin başarılı diplomasisi yanında dönemin güç dengeleri ve 2. Dünya Savaşı öncesinin artan endişeleri […]

Prof. Dr. Barış Doster dosterb@hotmail.com YAZAR ARŞİVİ KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, birkaç gün önce, Kıbrıslı Türklerin uluslararası temaslarını sürdürme ve Kıbrıs sorununda müzakere masasında kalma konusundaki tutumunu yineledi. Erhürman, görevi boyunca halkın hakları, güvenliği ve eşitliğinden vazgeçmeyeceğini vurguladı. Doğru bir tavır.  Aynı Erhürman, geçtiğimiz haftalarda da şöyle demişti: “Ne olursa olsun sabrımız taşmaz. Ne olursa […]

Prof. Dr. Barış Doster dosterb@hotmail.com YAZAR ARŞİVİ Mustafa Kemal Atatürk ve o nesil, Osmanlı Devleti’nin, yarı sömürge oluşuna ve işgal edilişine tanıklık eden kuşaktır. Devletin, avuçlarının içinden, vatan topraklarının ayaklarının altından kayıp gittiğini görmüştür o kuşak. O kahramanlar kuşağının askerlik eğitimi ve gençlik yılları, vatanın, milletin, devletin geleceğini düşünmekle geçmiştir.  Dönem, çokuluslu imparatorlukların yıkıldığı dönemdir. […]

Prof. Dr. Barış Doster dosterb@hotmail.com YAZAR ARŞİVİ Siyaset; öncelikle kimin, nasıl yöneteceğiyle, kimlerin nasıl yönetileceğiyle, kaynakların öncelikle hangi sınıflar, hangi toplumsal kesimler lehine kullanılacağıyla, verginin kimden, nasıl, ne oranda toplanıp, toplanan vergilerin öncelikle kimler için kullanılacağıyla, milli hasıladan kimlerin, ne kadar pay alacağıyla ilgilenir. Liberaller, neo liberaller için ise kimlerin öncelikle ne kadar tüketeceği önemlidir. […]

Prof. Dr. Barış Doster dosterb@hotmail.com YAZAR ARŞİVİ Türkiye; ekonomide yüksek bütçe açığı, yüksek dış ticaret açığı, yüksek cari açık gibi yapısal sorunlara sahiptir. Yüksek enflasyon, yüksek döviz kuru, yüksek dış borç, yüksek işsizlik, yüksek faiz gibi sorunlarımız da vardır. Üstelik bu sorunlar yapısaldır. Dönemsel değildir. Türk ekonomisi, bir türlü istenen ölçekte kayıt altına alınamamıştır şimdiye […]

Prof. Dr. Barış Doster dosterb@hotmail.com YAZAR ARŞİVİ İsrail’in 18 Ağustos’ta Suriye’deki Ebu Zuhur Hava Üssü’ne saldırmasından sonra Suriye ve İsrail arasındaki ilişkiler kopmuş. Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, saldırının ardından, İsrail’le iletişimin kesildiğini açıklamış. “İsrail’le güvenlik anlaşmasına ilişkin görüşmelerin yakın zamanda yeniden başlamasını bekliyoruz. Şu an İsrail’e güvenmiyoruz. Önceliğimiz, topraklarımıza yönelik saldırıların durdurulması” demiş. […]

Prof. Dr. Barış Doster dosterb@hotmail.com YAZAR ARŞİVİ Siyaset biliminde siyasal liderlik, fazlasıyla incelenen bir konudur. Çünkü siyasal hayatın, siyasal kurumların, siyasal kültürün oluşmasında ve gelişmesinde hem etkileyen hem de etkilenen olarak çok önemlidir lider. Türkiye; siyasetin lider merkezli yapıldığı ülkelerdendir. Hele de karizmatik liderlik, halkta her zaman yüksek kabul görür. Ne var ki, karizmatik liderlik, […]

Prof. Dr. Barış Doster dosterb@hotmail.com YAZAR ARŞİVİ ABD Başkanı Donald Trump; geçtiğimiz ay Ankara’da yapılan NATO zirvesinde, Türkiye’ye, CAATSA yaptırımlarının kaldırılması, F 35 savaş uçaklarının Türkiye’ye satışının önünün açılması ve milli teknoloji ürünü Kaan uçakları için gereken motorların tedarikine ilişkin umut verici sözler etmişti. Henüz sözünü tutmadı.  Trump’ın özelliğidir bu. Güvenilir ve öngörülebilir bir lider […]

Prof. Dr. Barış Doster dosterb@hotmail.com YAZAR ARŞİVİ Milli Eğitim Bakanı, ki Devlet-i Aliyye’de Maarif Nazırı, Meclis Hükümetleri ile başlayan dönemde Maarif Vekili olarak anılır, müktesebatı icabı, Atatürk ve Cumhuriyet söz konusu olunca, hızını alamıyor. Tavrını hemen açık ediyor. Doğal karşılamak gerekir. Şaşırmıyoruz. Son icadı, Kurtuluş Savaşı yerine, Milli Mücadele’nin kullanılmasıdır ders kitaplarında. Akademik hayatında, malum, […]

Prof. Dr. Barış Doster dosterb@hotmail.com YAZAR ARŞİVİ ABD emperyalizminin gerilemesine, hegemonya kabiliyetinin zayıflamasına koşut olarak, dünyada büyük güçler arasındaki rekabet, hem çok geniş bir coğrafyada hem de farklı alanlarda keskinleşiyor. Afrika’dan Orta Asya’ya, elektrikli otomobillerden yapay zekâya varana dek, özellikle ABD ile Çin arasında keskin bir rekabet yaşanıyor. Tarihten biliyoruz; büyük güçler arasındaki rekabet nerede […]

Prof. Dr. Barış Doster dosterb@hotmail.com YAZAR ARŞİVİ ABD Başkanı Trump, ısrarla muhataplarına ve dünyaya, “ABD’yle ticaret yapın”, “ABD’de yatırım yapın” dese de, şimdiye dek umduğunu bulamadı. Bulamamasının birkaç sebebi var.  Birincisi, ABD; eskisi kadar büyük bir cazibe merkezi değil. İkincisi, ABD’nin en büyük rakibi olan Çin; dünyanın geri kalanı yanında, bizzat ABD’li büyük şirketler açısından […]

Prof. Dr. Barış Doster dosterb@hotmail.com YAZAR ARŞİVİ Ekonomideki kötü tablo, dünya ekonomisindeki gelişmeler ve dünyada iktisat bilimi üzerine yapılan tartışmalar, erken Cumhuriyet dönemi ekonomi politikaları üzerinde daha fazla kafa yormayı gerektiriyor. Çünkü Türkiye için en doğru ekonomik program, Cumhuriyet Devrimi’nin ekonomi programı olarak önümüzde duruyor: Halkçılık ve devletçilik. Planlı sanayileşme, planlı ve bütüncül kalkınma, üretim, […]

Prof. Dr. Barış Doster dosterb@hotmail.com YAZAR ARŞİVİ Ekim Devrimi’nin önderlerinden Troçki, faşizmi; tekelci sermayenin toplumu totaliter tarzda örgütlemesi olarak tanımlar. Tekelci, büyük sermaye çevreleri, otoriter bir siyasal iktidar olmadan kârlarını koruyamayacaklarını bilirler. O nedenle faşizm; kapitalist güçler, büyük burjuvazi, tekelci sermaye çevreleri ve büyük toprak sahipleri tarafından desteklenir. Faşizmin, dünyanın başına açtığı belaları, 2. Dünya […]

Prof. Dr. Barış Doster dosterb@hotmail.com YAZAR ARŞİVİ Türk Kurtuluş Savaşı, yerelden ulusala uzanan kongrelerle örülmüş ve olgunlaşmıştır. Milletleşirken devletleşen, devletleşirken milletleşen bir halkın, emperyalizme ve uzantılarına karşı verdiği destansı bir mücadeledir. Rahmetle andığım hocam Prof. Dr. Bülent Tanör’ün deyimiyle “haklı ve halklı bir savaştır”. Savaş koşullarında, halkın yurduna sahip çıkması ve yerel meclislerin direnişiyle başlamıştır. Milli […]

Prof. Dr. Barış Doster dosterb@hotmail.com Ermenistan’da 7 Haziran’da yapılan genel seçimleri, beklenildiği üzere, Başbakan Nikol Paşinyan liderliğindeki Sivil Sözleşme Partisi, oyların yarısını alarak kazandı. Yine beklenildiği üzere, seçimi kazansa da, anayasal çoğunluk (üçte iki) elde edemedi. Bu tablo, sadece Ermenistan iç siyasetinde değil hem bölgede hem de bölgedeki büyük güç rekabetinde önemli sonuçlar doğurmaya aday. […]

Prof. Dr. Barış Doster baris.doster@12punto.com.tr   İktisat; sayılardan, rakamlardan, oranlardan, istatistiklerden, grafiklerden ibaret bir bilim değildir. İdeolojiktir. Hem de en ideolojik bilim dalıdır. Çünkü üretim, mülkiyet, bölüşüm ilişkilerine nasıl bakıldığı, ideolojiktir. Gelişmiş, merkez, kapitalist ülkelerin pazar, hammadde, ucuz emek taleplerinin nasıl görüldüğü, ideolojiktir. Verginin kimden, hangi oranda, nasıl toplanıp, toplanan vergilerin, öncelikle hangi sınıflar için […]

Prof. Dr. Barış Doster baris.doster@12punto.com.tr Bir yandan son aylarda CHP’de yaşananlar, mutlak butlan, arınma, ayrışma tartışmaları diğer yandan önünüzdeki ay Ankara’da yapılacak NATO zirvesi, siyaseti; ekonomi politik zeminde ve ideolojik düzlemde tartışmayı gerektiriyor. Gerekliliğin ötesinde zorunlu kılıyor. Çünkü bu tartışma yapılmadıkça yoksulluğun sebeplerini, özelleştirmelerin sonuçlarını, aydınlanmacı bir eğitimin gereklerini, sağlıkta kamuculuğun önemini, dış politikadaki açmazları, […]

Prof. Dr. Barış Doster baris.doster@12punto.com.tr NATO; kuruluş senedinde ve basın bültenlerinde yazılanların, savunucularının söylediklerinin aksine, sıradan bir savunma ve güvenlik örgütü değildir. Bundan çok daha fazlasıdır. İdeolojik, ekonomi politik, sınıfsal tercihleri olan çok boyutlu, çok yönlü bir örgüttür. Üstelik Soğuk Savaş’ın başlangıç döneminin örgütü olarak, asıl amacı, “SSCB ve komünizme karşı olmak” şeklinde tanımlansa da, […]

Prof. Dr. Barış Doster baris.doster@12punto.com.tr Gazeteci, siyaset bilimci Deniz Berktay, yaklaşık 20 yıldır Ukrayna’nın başkenti Kiev’de yaşıyor. Çanakkale gazisi, Kuvayı Milliyeci bir bahriyelinin (Halil Namık Berktay) torunu, tabipliğinin yanında Cumhuriyetçiliği, solculuğu, antiemperyalist tutumu ve öykücülüğüyle de bilinen bir tıbbiyelinin (Dr. Alpaslan Berktay), Mülkiyeli oğlu Deniz Berktay, ülkemizde Ukrayna’yı en iyi bilen, Rusya başta olmak üzere, […]

Prof. Dr. Barış Doster baris.doster@12punto.com.tr İsrail’in soykırımcı başbakanı Benjamin Netanyahu, ABD medyasına yaptığı açıklamada, “İran ile savaş bitmedi. Zenginleştirme tesisleri lağvedilmeli, yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum ortadan kaldırılmalı” demiş. Tahran’ın nükleer kapasitesinin kalıcı biçimde ortadan kaldırılmasının zorunlu olduğunu söylemiş. Ortadoğu’da manzara şöyle: ABD; hem İsrail’i daha etkili, daha güçlü, yüzölçümü olarak daha büyük yapmaya çalışıyor hem […]

Prof. Dr. Barış Doster baris.doster@12punto.com.tr ABD – İsrail saldırganlığı, İran’ı tehdit etmeyi sürdürüyor. ABD üzerindeki büyük nüfuzu yanında, ABD Başkanı Trump’ı adeta rehin alan İsrail, İran karşısında umduğunu bulamadığından, bir an önce ABD’yi ikna edip, saldırıların yeniden başlamasını istiyor. Fakat ABD’de işler, umulduğu gibi gitmiyor. ABD; eskisi kadar üretmiyor. Dış ticaret açığı, bütçe açığı, borç […]

Prof. Dr. Barış Doster baris.doster@12punto.com.tr Dil; kültürel, tarihsel, toplumsal boyutlarıyla olduğu kadar, canlı ve dinamik yapısıyla da bireyleri, toplumları, yurttaşları, milletleri etkiler ve etkilenir. Dilin fonetik yapısı, dilin zenginliği, dilin matematiği önemlidir. Dil, kuşaktan kuşağa aktarılmasıyla, yazılı olsun – olmasın, ulusal boyutları yanında, yöresel özellikleriyle de değerlidir. Bu açıdan dile ilişkin çalışmaların çoğalması, zenginleşmesi; lehçe, […]

Prof. Dr. Barış Doster baris.doster@12punto.com.tr ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları, Afganistan – Pakistan arasındaki çatışmalar, Rusya ve Ukrayna arasında, Şubat 2022’de başlayan, dördüncü yılını doldurup, beşinci yılına giren savaş, dış politika ve silahlı güç ilişkisinde temel ilkelerin değişmediğini gösteriyor. Bu ilkeleri anımsamakta yarar var. Birincisi, dış politikada akılcılık, gerçekçilik önemlidir. Bölgesel, küresel dengeleri gözetmek […]

Prof. Dr. Barış Doster baris.doster@12punto.com.tr İran’ı desteklemek için Kemalist olmak, Cumhuriyetçi olmak, yurtsever, devrimci, solcu olmak gerekmiyor. Sadece insan olmak da kâfi. Neden? Şundan. 1. ABD emperyalizmi ve İsraisyonizmi İran’a kullanıyorlar. Neden? 2. İran bir komşu devlet. Burada mağdur durumda olan devlet. Saldırıya uğrayan devlet. Neden? 3. ABD emperyalizmi ve onun stratejik mütediki olan İsraisyonizmi […]

Prof. Dr. Barış Doster baris.doster@12punto.com.tr ABD emperyalizmi ve İsrail siyonizminin İran’a saldırıları sürüyor. Bu savaşla ABD; dünyaya ve Çin’e de mesaj veriyor. Çünkü İran; ABD karşıtlığıyla biliniyor. Çin’in önemli petrol tedarikçilerinden ve Çin’in önemsediği dış ticaret ortaklarından biri olarak öne çıkıyor. Fakat ABD; ne yaparsa yapsın, dünya genelindeki nüfuzu eskisi gibi değil, zayıflıyor. Venezüella’daki haydutluğu […]

Prof. Dr. Barış Doster baris.doster@12punto.com.tr ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, bu iki görevinin yanında, küstah kişiliğiyle, ABD Başkanı Trump ile olan yakınlığıyla, zengin bir iş insanı olmanın verdiği rahatlıkla ve kariyer diplomatı olmadığı için de hiç dikkat etmediği üslubuyla da öne çıkıyor. Son derece rahat konuşuyor. Sözlerinin nasıl anlaşılacağını, nerelere varacağını […]

Türkiye, geçtiğimiz günlerde İstanbul Beylikdüzü’nde yaptırılan ve KKTC’nin kuruluş sürecini anlatan heykele yapılan saldırıyı tartıştı… Türkiye, geçtiğimiz günlerde İstanbul Beylikdüzü’nde yaptırılan ve KKTC’nin kuruluş sürecini anlatan heykele yapılan saldırıyı tartıştı. Heykele zarar verenler, Rum lider Makarios’un ve Kıbrıs Türklerinin liderlerinden Dr. Fazıl Küçük’ün rölyeflerine zarar verdiler. Saldırıyı, Türk devlet adamı geleneğinin son seçkin temsilcisi olan […]