Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Şu soruları peş peşe sıralamak istiyorum:  Türk kültürü insanımızın zekasına ne katmıştır? Acaba orijin bir İslam kültürü var mı? Acaba Müslümanların Tanrı anlayışı orijin mi? Acaba İslam’ın diğer dinlere benzemeyen en orijin yanı nedir? Dostlar sorular mayadır. Her özgün cevap birer veridir. Veriler kişide müktesebat oluşturur. Müktesebatı olmayanlar ne radıkal sorular […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Demiştik ki orta beni kuvvetlendirmek için insanın üç şeyi başat tutması lazım: “Farkında ol, kıvamında ol, mesuliyeti kabul et!” Bu üç şık kuvvetli benliğin özetidir. Farkında olmak: Anı yaşamak ve olguları doğru okuyabilme meselesidir. Hayat fark edince özümsenir. Bu söz tecrübi bir sözdür. Düşünce ne zaman başladı sorusunun cevabı “fark edince”dir. […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com İnsan üzerine oldukça geniş araştırma yazıları var, geniş bir literatür! Sabitlenmiş verilerden bazılarını yazmak istiyorum. İnsanın beni ikiye bölünmüştür; Tabiat ve fıtrat diye. Tabiat, senin egondur, fıtrat ise yaratılış mayandır. Bize yön veren tabiatımızdır, yani nefsimiz. Şunu diyelim: Kişinin tabiatı sahte Rabbidir. Yani paralel rab! Kur’an buna parmak basmıştır: “Tabiatını Rab […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Üretim değil, tüketim imkânı! Ekonomide alışılagelmiş bir slogan var: “Ne yediğini söyle senin kim olduğunu söyleyeyim!” Ülkemizin çocukları cips yiyor, gençlerimiz kraker. Şöyle bir ülke düşünün. Çocukları cips olmuş, gençleri kraker, birinin beyni cips, diğerinin kraker. Böyle bir ülkede düşünce olmaz, o ancak söyleneni yapar. T.C. kuruldu kurulalı bu ülkede hep […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com “Nefsini bilen Tanrı’yı bilir!” Dostlar, bu konunun kuvvet bulmasını istiyorum.  Akıllı kimdir? Ayırt edendir. Bu konuyu Mevlâna mesnevisinde çok güzel işlemiştir. O şöyle diyor: Eğer ayırt etmen yoksa ahırdaki eşeğe “kadifeli güzel” dersin. Hatta daha ileri gidersin; a kadifeli güzel, hanımı boşayıp seni alacağım” dersin. A oğul, bu da ayıpların sonudur […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com İnsan kendini bilir. Yani bir kendisi var bir de kendisini bilen var, o da onun kendi aklıdır. Akıl insanın ben yeteneğidir. İnsan ben dediği zaman yani aklım demek istiyor. Akıl onun kavrama yeteneğidir. Böylece şu sonuca varmış olduk: İnsan hem düşünen hem de düşünülebilendir. Eğer kendisi düşünüyorsa öznedir eğer onu düşünüyorlarsa […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com “Sabavetten doğru bir yol gözlerim, El zanneder bu ahvâlde yalan var!” Summani babaya Allah rahmet etsin, güzel söz söylemiş. “Doğru bir yol” bütün dinlerin hedefidir, felsefenin de öyle. Doğruluk da aynıdır. Aslında doğruluk, bir doğru yol özlemidir. “Doğruluk hak kapısıdır, sabreyle belaya sen!” Şenlik babanın sözüdür bu. Rahmete gark olsun. İnsanı […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Her milletin anlayamadığı bir konu vardır. Bir hikmeti olsa gerek deyip geçelim. Mesela: Araplar irfanı anlamaz, Almanlar aşkı anlamaz, Ruslar sözleşmeyi, Ermeniler merhameti, Japonlar dini anlamaz. Peki, Türkler neyi anlamazlar? Ekonomiyi! Ekonominin bir ilim dalı olduğunu biz cumhuriyetle anladık. Atatürk’ün emriyle icra edilen “İzmir iktisat kongresi” Türk tarihinde ilktir. Gazi onlara […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Alçak muhafazakâr ve korkak aydın veya bunun tersi. Bu durum tarihte hep görülmüştür. Bunu da bilmek lazım; alçaklıkla korkaklığı aynı kefeye koymamak gerek. Korku bir vasıf değil ama yine de insanla ilgilidir. Peki alçaklık nedir? Bir aydın veya bir muhafazakâr nasıl alçak olabilir? Siyasi manevrada alçaklık, geleceğimizle ilgili karaları başka güçlere […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Kur’an’da şöyle bir söz var: “Hak Allah’tır!”(Hac/62) Düşündürücü bir söz. Yani Allah nedir denilse ayete göre şöyle denilebilir: “Allah haktır.” Nerede bir hak varsa, bu ister söz olsun isterse bir konu olsun, işte o Allah’tır veya orada Allah vardır. Bir hakkın üzerini örttün mü bil ki sen bir ölüsün. Bütün dinlerin […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Konum, bir fikrin inkılabı yönü! Bununla ilgili araştırma yapıyorum; çünkü fikirlerin devrimci yönü yoksa onun cazibesi yoktur.  Acaba asi bir insan devrimci bir insan mıdır? Bunun yanında acaba asinin İslam’daki yeri nedir? Kaynak olarak diyanetin İslam ansiklopedisine baktım. DİA! Yirmi yılda hazırlanmış tam kırk dört cilt. İki tane de ek cilt […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com “İmanı ilmin ışığı altında tanımak” sözü kapalı bir cümledir. İlim ve iman esasta aklın alt boyutudur. İlimde olgunlaşma bir derecedir, kemal derecesi, yani tekâmül etme, gelişme son evrim! İşte bu sürecin sonucunda kişideki akıl faal akla dönüşür. İmanı böyle bir akıl ışığında tanımak gerek. Peki, kişi girdiği disiplinden sonra kendisinde faal […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Sezgi bir ilimdir, mistik ilim! Sonraları bu ilim felsefeye konu oldu. Batının David Hume’u bu konuyu işledi durdu. Oysa bunu ilk defa İbn-i Sina işlemişti. Ondan sonra Şehit Maktül Sühreverdi yetkin bir şekilde işledi. Ruhun arındırılmasıyla saf akla ulaşılır dedi. Sühreverdi’yi Selahattin Eyyubu katletti. Bu büyük ilim adamı katledildi, bunu katleden […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Biliyor musunuz, İslam’ın evrensel andı nedir? Bilgiye götürmek! Müslümanlardaki bilgi azlığı onları cemaate çekti. Hatta o kişi şeyhinin izni olmadan gerdeğe bile giremez. Bu söz espri değil gerçektir. Şimdi Kur’an’a havas gözüyle bakalım: Kur’an için akıl bir aksesuardır. Halkın dilinde şöyle bir söz var: “Allah ol dediği zaman hemen olur!” Bazıları […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Meşhur Kafka; “ben sorularıma dua gibi bakarım” diyor. Biliyor musunuz, sorular geniş çaplı bir kültür devrimini başlatır. Kültür insanı taşır, uygarlık makineleri. Benim makineyle ne işim olur arabam bile yok. Birbirimize sorular sormayalım öyle mi? Espri yok, soru yok, yanlış anlar diye tebessüm yok. Dokunmayın Şabanıma! Dünya düzeni kendi kültürünün adını […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Yazımı kışa çevirdin, bak gözümde yaşa leyla! Anadolu insanı hüzzam söyler, türküsü de yanıktır. Öyleyse sadakat gösterelim, şiirimiz de musikimiz de duru ve derin olsun. Meşhur filozof Nietzsche diyor ki; bir Alman Musikiden anlamaz. Peki, biz böyle miyiz? Sanmıyorum. Müzik ağlatmalı. Yoz düşünce buna hayır diyor. Hayır ağlatmamalı içirtmeli. Yalan sözdür […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Kur’an edebiyatında insanın konuşmasına Allah “beyan” diyor. “Rahman insana beyanı öğretti!”(Rahman/4) Beyan, bir yanıyla açık söz demektir. Yazı beyanın remzidir, yani parolası!  Sevinç yaratmayan yazılar birer kırılmış ruhtur, büyük olsa da kudreti olmaz onların. Yaratıcı cümleler kurmak lazım. Eğer bunu kaybetmişsen sevincin eksikliğini hep duyarsın. Güzel söz Rahman’a saygıdır. Bunun için […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Bir vahşi her zaman güzellik kavramına yabancıdır. Güzellik ancak ruh işidir ve bir ruh ancak talim halinde faal olur. Faal olan onurlandırır. O halde şarkı veya türkü söyle sesini onurlandır. Şiir yaz veya resim yap! Talim birliği tamamalar. Birlik tamamlanınca tabiat sırlarını ruha açar. Eğitilmemiş ruh yüzünden tabiat karanlıkta kalır. Tasavvur […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Eğer hanım göğe bakıyorsa öfkesinden kork, eğer yere bakıyorsa hışmından çekin. Yav, tamam da; benim halim ne olacak? Hanım ne göğe bakıyor ne yere ne de bana bakıyor. Terekeme demeli: “Ne olajak benim halım!” Rus yazarları neden büyüktür diye sormuşlar, diyorlar ki: Onlar bütün yazılarına merhameti koymuşlar. Mükemmel bir tespit. O […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Bilginin değeri aleladedir, bir de bilginin ilmi değeri vardır. İlmi değeri onun çokluğundan değil, ona yönelik soruların tümüne bağlıdır. Bu sorularla ilgilenmek insanı canlı tutar. Sadece ilimle uğraşan insan iki şeyle baş başadır: Sefillik ve intihar! Jung intihar etti Freud değil! Freud dindardı, o, ömür boyu Hz. Yusuf’la ilgilenmiştir. Freud’un bilimsel […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Ele geçirilen bir din bir direniş manisidir, bu din toplumsal yapıdan kopmuştur. Dinin tek devrimci özü vardır; insanı değiştirmek. Dinin lokomotifidir bu. Bu gücü ele geçiren zaferini ilan edebilir. Dinin bünyesi, direniş ve karşı direniş için mevzi durumundadır. Kavga bu mevzii ele geçirme kavgasıdır. Ele geçirilen din sayesinde nice soylu başlar […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Ülkemin devrimci gençleri bu türküyü hep söylerlerdi, işin doğrusu pek de güzel derlerdi. “Odam kireç tutmuyor, kumunu karmayınca, Sevdan baştan gitmiyor, sarılıp yatmayınca Odam kireçtir benim, yüzüm güleçtir benim, Soyun da gir koynuma, terim ilaçtır benim. Oy limini limini, oy limini limini.” Başınız için bilenler bu türküyü söylesinler de tazelesinler kendilerini. […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com -Türk tarihinin en hain adamı Damat Ferit Paşa’dır. Vahdettin’in eniştesidir. -Son Osmanlı adliye nazırı ilahiyatçı Ali Rüştü Efendi, Yunanlıların başarısı için camilerde dua yaptırtmıştır. -Boğazlar İngilizlere geçmesin diye, Ruslar Türkiye’ye yılda on milyon ruble vermeyi kabul etmiştir. -Gaziantepli Ali Canip ile İzmir valisi Rahmi hep İngilizlere yaltaklanmışlardır. -Şeyh Sait, İngiliz muharipler […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com “Ne edeyim sevgilim, düşürdüler tuzağa!”  Bir Giresun türküsüdür bu. Adamı tuzağa düşürmüşler öyle öldürmüşler. Yanık bir havadır söylenip durur. Bazen yenilgi kişinin mekanında başlar, orada satılmışsın sen, yol haritan orada çizilmiş. Bunu kimse önleyemez, tarih bunu yazmıyor. Kahredici güçleri yenmek kolaydır, mert oğullar eksik değil, peki, tuzağı kim önleyecek?  Tuzak, ihanetin […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Kur’an’da kalp aklın ileri boyutudur. “Tefekkür, taakkul, tefekkuh ve tedebbür vb.” bunlar da aklın ayrı ayrı dereceleridir. Usul-u Kafi’de şöyle bir hadis var, ravi imam Musa Kâzım’dır. Şöyle buyuruyor: Kalpler dört çifttir. Birincisi şudur: “Onda hem iman hem Kur’an vardır. O ıtır kokusu gibidir, açık veya kapalı her yerde güzel kokular […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Kâinat bir levhadır, güzel o levhadaki yazı. Kiminin ömrü bu yazıları okumakla kiminin ki yorumlamakla geçiyor. Sonra o yazıları levhalardan koparıp alnımıza yapıştırıyoruz ve diyoruz ki; sen benim alın yazımsın. Kabile anlayışı dar kalıplar sunar, güzelliği oraya sığdıramazsın, yani evreni küçültemezsin. İnançlar güzelliğe mağlup olmuştur. Tanrı kendisini mutlak güzel diye sunar. […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Filozof Bacon(Francis Bacon): “Büyük ikiyüzlüler devlet adamları türüne dahildir” diyor. Ne yani, ikiyüzlülük bir yetenek mi? Diyorlar ki bir miktar ikiyüzlülük için kişi kendine izin verebilir. Bu bir sözlü ifadedir kitabi değil. İkiyüzlülük kişinin elinden bağlılık ve inancı alır. Acaba yalan ikiyüzlülükten farklı mıdır; çünkü İslam, yalan konusunda bazı başlıklara onay […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com İnsan iyileşmeye çalıştığı için kendini hasta sayar! Bundandır deniliyor ki; “insanın yalnız kulağı ile değil yüreği ile de konuşun!” İnsanın ilk hali sefillik ve zayıflıktır, sesi de acı ve ağlamaklı. Kur’an bunu dile getirmiştir. İnsanın yüreği ile konuşmak mı istiyorsun, o halde zahitçe değil arifane bir söz ehli ol; çünkü yürekle […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com Yani direniş bir savunma mıdır? Hayır değildir! Savunma gereklidir o doğal bir ihtiyaçtır ve kınamayan bir menfaattir. Kişinin ailesini savunması, canını savunması vb. Bunun övünülecek bir yanı mı var? Anne çocuğunu emziriyor diye kimse getirip buna rütbe takmaz.  Bunun yanında mukavemet kuru bir direniş de değildir. Direniş kelimesi Türkçedir fakat mukavemet […]

Han Ayvaz Adıgüzel hanayvazadiguzel@gmail.com 68 yılında üniversite gençliğinde dünya çapında patlama oldu. Hedef, ABD emperyalizmi! Başkaldırı İlk olarak Fransa üniversitelerinde başladı. Meşhur Ernesto Che yakalanmış ve kurşuna dizilmişti. Latin Amerika kaynıyordu. Öğrenci hareketleri işçi hareketine dönüştü. İşte bu zamanlarda 6. filo İstanbul’a gelmiş, oraya demir atmıştı. Bakmaya kıyamadığımız güzelim Türk kızları gece gündüz Amerikan askerlerini […]